Αστικό συμβάν: αιτία βραχυκύκλωμα – Θάνατος από ηλεκτροπληξία

Προστέθηκε από F.R.N στις 26 Αυγούστου 2014. · No Comments · Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Κατηγορία ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ, Ζαφειρίου Μπάμπης, Πυροσβεστολογία

Widgetized Section

Go to Admin » Appearance » Widgets » and move Gabfire Widget: Share into that BigPicture-Share zone

 
Share Button

26/8/2014

Η ηλεκτρική ενέργεια είναι αναπόσπαστο κομμάτι του τεχνολογικού πολιτισμού της ανθρωπότητας. Πόσο τη γνωρίζουμε; Πόσο επικίνδυνη είναι;

Ας αρχίσουμε από τα καλά της «εισόδου» ηλεκτρικού ρεύματος στο σώμα … ακούει στο όνομα «Ηλεκτρική απινίδωση»

Η ηλεκτρική απινίδωση αποτελεί τρόπο διόρθωσης ορισμένων αρρυθμιών με εφαρμογή ελεγχόμενου ηλεκτρικού εκκένωση (shock) στο στήθος. Γίνεται επειγόντως (σε πολύ σοβαρά ασθενείς). Με το ηλεκτρικό shock επιτυγχάνεται εκπόλωση της πλειονότητας των καρδιακών κυττάρων, εκμηδενίζονται προϋπάρχουσες διαφορές στη λειτουργική κατάσταση του μυοκαρδίου και καταστέλλεται η αυξημένη δραστηριότητα του έκτοπου βηματοδότη που ευθύνεται για την αρρυθμία. Απινιδωτής είναι η συσκευή που παρέχει συνεχές ηλεκτρικό ρεύμα στο θώρακα του ασθενούς με ενέργεια έως και 360 joules.

Η συνέχεια είναι όμως το αντίστροφο η ηλεκτροπληξία:

Ως ηλεκτροπληξία χαρακτηρίζεται το σύνολο των βλαβών που προκαλούνται από την επίδραση του ηλεκτρικού ρεύματος. Για να συμβεί ηλεκτροπληξία προαπαιτείται να διοχετευτεί, με οποιονδήποτε τρόπο, στον ανθρώπινο οργανισμό ηλεκτρισμός, υψηλής ή χαμηλής έντασης.Το συνεχές ρεύμα είναι λιγότερο επικίνδυνο από το εναλλασσόμενο. Το ρεύμα μικρής έντασης προκαλεί προβλήματα στην καρδιά, όπως μαρμαρυγή των καρδιακών κόλπων και των κοιλιών. Το ρεύμα μεγάλης έντασης δρα απ’ ευθείας στο αναπνευστικό κέντρο και προκαλεί σύσπαση των αναπνευστικών μυών. Η επαφή με ρεύμα υψηλής τάσης (π.χ. καλώδια ηλεκτροδότησης) συνήθως επιφέρει αμέσως το θάνατο ή, σε καλύτερη περίπτωση, προκαλούνται βαριά εγκαύματα. Επιπλέον, η διέλευση του ηλεκτρικού ρεύματος από το ανθρώπινο σώμα μπορεί να προκαλέσει βαριά εγκαύματα στα σημεία εισόδου και εξόδου του ρεύματος.

Τι προκαλεί στο σώμα;

Η ηλεκτροπληξία, συνοδεύεται από ένα πλήθος φυσικών, χημικών και βιολογικών φαινομένων. Τα φυσικοχημικά φαινόμενα περιλαμβάνουν την θέρμανση των ιστών (φαινόμενο Joule) και, στην περίπτωση του συνεχούς ρεύματος, την ηλεκτρόλυση των σωματικών υγρών. Τα βιολογικά φαινόμενα είναι πολυπλοκότερα, πολυπληθέστερα και τα πλέον επικίνδυνα. Σε αυτά περιλαμβάνονται παράλυση μυών, καταστροφή οργάνων και θανατηφόρες βλάβες.

Μονωτής είναι κάθε υλικό το οποίο δεν επιτρέπει την ελεύθερη διέλευση του ηλεκτρικού φορτίου από τη μάζα του. Τέλειοι μονωτές που να απαγορεύουν εντελώς τη διέλευση του ηλεκτρικού φορτίου από μέσα τους δεν υπάρχουν, αλλά μερικά υλικά τις περισσότερες φορές συμπεριφέρονται ως τέλειοι μονωτές. Μερικοί μονωτές είναι το πλαστικό, τα κεραμικά υλικά, το γυαλί. Επίσης ο ατμοσφαιρικός αέρας είναι ένας μονωτής.

Ημιαγωγός είναι κάθε υλικό που έχει ειδική αντίσταση με τιμές ανάμεσα σε αυτές των μονωτών (μεγάλη) και των αγωγών (μικρή) και που εμφανίζει ραγδαία μείωση της ειδικής του αντίστασης με την αύξηση της θερμοκρασίας του.

Αγωγός είναι κάθε υλικό του οποίου τα άτομα διαθέτουν ελεύθερα ηλεκτρόνια με συνέπεια να επιτρέπουν την ελεύθερη κίνηση ηλεκτρικών φορτίων μέσω αυτών. Πολλοί αγωγοί είναι μέταλλα, όπως ο χαλκός και το αλουμίνιο, αλλά υπάρχουν και μη μεταλλικοί αγωγοί, όπως ορισμένες ουσίες όταν είναι διαλυμένες στο νερό όπως το αλατόνερο. Οι ουσίες που είναι διαλυμένες στο νερό είναι γνωστές με το όνομα  ηλεκτρολύτες.

Τώρα θα θέσω ένα περίεργο δίλημμα το νερό είναι αγωγός ή μονωτής του ηλεκτρικού ρεύματος;

Το νερό H2O (το αποσταγμένο νερό) είναι μονωτής αλλά το νερό που συναντάμε καθημερινά πόσιμο ή μη είναι αγωγός γιατί περιέχει διάφορες ουσίες.

Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται κατά τα δύο τρίτα περίπου από «αλατόνερο» (νερό + άλατα), το οποίο είναι καλός αγωγός του ηλεκτρικού ρεύματος. Γι’ αυτό, αν το σώμα μας αποτελέσει μέρος ενός ηλεκτρικού κυκλώματος, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας.

Μπορούμε να διακρίνουμε δύο τρόπους βλαπτικής επίδρασης της ηλεκτρικής ενέργειας στο ανθρώπινο σώμα. Ο πρώτος τρόπος προϋποθέτει την κυκλοφορία ρεύματος μέσα από τον ανθρώπινο οργανισμό. Για να συμβεί αυτό, δεν είναι πάντα απαραίτητο να έρθει σε φυσική επαφή το σώμα με ηλεκτρισμένα τμήματα του δικτύου, μολονότι αυτή είναι η συνηθέστερη περίπτωση. Για παράδειγμα, σε εγκαταστάσεις υψηλών τάσεων είναι δυνατό να συμβεί υπερπήδηση με ηλεκτρικό τόξο, μεταξύ τμημάτων υπό τάση και του χειριστή, όταν ο τελευταίος πλησιάσει κοντύτερα από μια ελάχιστη απόσταση.

Ο δεύτερος τρόπος αφορά «εκρηκτικές» αποδεσμεύσεις ηλεκτρικής ενέργειας. Τέτοιες βλάβες προκύπτουν από την εκφόρτιση πυκνωτών, τις κεραυνοπληξίες και τις δευτερογενείς προσβολές από ηλεκτρικά τόξα (προσβολή από εκτινασσόμενα υπέρθερμα αέρια και θραύσματα εξοπλισμού).

Ηλεκτρικό έγκαυμα στο χέρι

Βραχίονας με έγκαυμα τρίτου βαθμού από υψηλής τάσης

Έγκαυμα από ηλεκτρικό τόξο διαμέσου του παπουτσιού του θύματος και γύρω από την πλαστική σόλα.

Το φαινόμενο της υπερπήδησης

Το φαινόμενο της υπερπήδησης μονωτήρων λόγω ρύπανσης, αναφέρεται στο γεγονός ότι δημιουργείται γεφύρωση με ηλεκτρικό τόξο που οδεύει διαμέσου του αέρα του διακένου, μεταξύ του σημείου πρόσδεσης του αγωγού της γραμμής στον μονωτήρα και του προσγειωμένου σημείου στήριξης ή ανάρτησης του μονωτήρα. Το φαινομενικό παράδοξο στην υπερπήδηση μονωτήρων λόγω ρύπανσης, είναι ότι παράγονται καταστροφικές ηλεκτρικές εκκενώσεις, οι οποίες επεκτείνονται σε μέτρα αέρα από ηλεκτρικά δυναμικά, τα οποία, σε κανονικές συνθήκες, θα μπορούσαν να αναχαιτιστούν από διάκενα αέρα μήκους λίγων εκατοστών.

Το φαινόμενο της υπερπήδησης συμβαίνει στις υγρές επιφάνειες μονωτήρων στις οποίες έχουν συγκεντρωθεί ρύποι από το περιβάλλον, με συνέπεια τη δημιουργία αγώγιμου στρώματος. Όταν λοιπόν η διάδοση των μερικών ηλεκτρικών εκκενώσεων, οι οποίες ξεκινούν από το κέντρο του, γίνουν αρκετά ισχυρές ώστε να γεφυρώσουν τον μονωτήρα, τότε αυτός χάνει εντελώς την ηλεκτρική του αντοχή.

Τα αίτια της υπερπήδησης είναι δύο:

  1. Η εντοπισμένη αφυδάτωση ενός στρώματος ηλεκτρολύτη αυξάνει τις ασυνέχειες στο αγώγιμο στρώμα, γνωστές ως ξηρές ζώνες, κατά μήκος των οποίων παράγονται ηλεκτρικές τάσεις που επαρκούν για να ιονιστεί ο αέρας.
  2. Τα τόξα σε ένα αέριο, από τη στιγμή που δημιουργούνται, μπορούν εύκολα να επεκταθούν χωρίς εξασθένιση με σχετικά αργή απομάκρυνση των άκρων μεταξύ των οποίων εμφανίζονται.

Συνηθισμένες προειδοποιήσεις για διάσπαση μονωτήρων λόγω ρύπανσης είναι οι παρακάτω:

  1. Η πτώση σχεδόν καθαρού νερού, όπως σταγόνες, βροχή ή ομίχλη, σε έναν μονωτήρα, πάνω στον οποίο βρίσκεται ποσότητα ρύπανσης που περιλαμβάνει διαλυτά ιοντικά στοιχεία, όπως το κοινό αλάτι. Αυτή είναι και η πιο συχνή προειδοποίηση πριν τη διάσπαση του μονωτήρα.
  2. Η εναπόθεση σταγονιδίων θαλάσσιας ή βιομηχανικής ομίχλης, ή άλλου συνδυασμού νερού και ηλεκτρολύτη.
  3. Η συγκέντρωση παγετού, παγετώδους ομίχλης ή πάγου στη βρώμικη επιφάνεια ενός μονωτήρα. Όταν συμβεί κάτι τέτοιο, τα ιοντικά συστατικά των ρύπων ενεργούν ώστε να μειώσουν το σημείο ψύξης του νερού κι έτσι επιτρέπουν την ύπαρξη υγρού διαλύματος στο σημείο επαφής των δύο επιφανειών.
  4. Η ένταξη ενός κυκλώματος που περιέχει υγρούς και βρώμικους μονωτήρες.
  5. Η δημιουργία μιας προσωρινής υπέρτασης, ή μιας μεταβατικής αιχμής, σε έναν μονωτήρα υγρό, βρώμικο και πιθανόν ήδη ενεργοποιημένο.

Πηγές:

Για το Fire.gr, Χ. Ζαφειρίου

 

 

 

1689 Συνολικές Αναγνώσεις 1 Αναγνώσεις σήμερα

Σχετικά άρθρα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*