Παρέμβαση στη κρίση (Crisis intervention) Άγνωστα (;) Θέματα Πολιτικής Προστασίας

 

21/1/2013

Κρίση είναι κάθε γεγονός που τώρα ή στο μέλλον θα οδηγήσει σε μια ασταθή και επικίνδυνη κατάσταση και που επηρεάζει ένα άτομο, μια ομάδα, μια κοινότητα ή και ολόκληρη την κοινωνία. Κρίσεις θεωρούνται οι αρνητικές αλλαγές στον τομέα της ασφάλειας, της οικονομίας, της πολιτικής, αλλά και σε κοινωνικές ή περιβαλλοντικές υποθέσεις, ειδικά όταν αυτές συμβαίνουν με ελάχιστη ή καμία προειδοποίηση. Πιο χαλαρά, είναι ένας όρος που σημαίνει «χρόνος δοκιμής» ή «συμβάν έκτακτης ανάγκης».
Παρέμβαση στη κρίση είναι η ψυχολογική φροντίδα έκτακτης ανάγκης που στόχο έχει να βοηθήσει άτομα που βρίσκονται σε «κατάσταση κρίσης» ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία στη βίο-ψυχο-κοινωνική λειτουργία τους ώστε να ελαχιστοποιηθεί το ενδεχόμενο ψυχολογικού τραύματος.

Την είναι όμως κρίση;
Είναι η αντίληψη που δημιουργείται σε ένα άτομο για μια κατάσταση ή ένα γεγονός και που υπερβαίνει τους υπάρχοντες ψυχο-σωματικούς πόρους του και τους μηχανισμούς ψυχο-σωματικής προσαρμογής του.
Η προτεραιότητα της παρέμβασης συνεπώς είναι η αύξηση της σταθερότητας. Δηλαδή να αποφύγουμε την παρόρμηση της στιγμής και το ενδεχόμενο τραύμα. Συνήθως οι κρίσεις είναι προσωρινές, δηλαδή δεν διαρκούν πάνω από ένα μήνα χωρίς όμως να αποκλείονται και επιπτώσεις μακράς διάρκειας.

Είδη κρίσεων
Ατομικές κρίσεις. Σε αυτή τη περίπτωση προτεραιότητα του θεραπευτή είναι να εξασφαλίσει την ασφάλεια του θεραπευόμενου (πχ από αυτοκαταστροφικές τάσεις) και να δημιουργήσει γύρω του ένα κοινωνικό δίχτυ προστασίας.

Κοινωνικές ή μαζικές κρίσεις. Πρόκειται για περιπτώσεις, όπως πυροβολισμοί σε σχολεία, τρομοκρατικές επιθέσεις και φυσικές καταστροφές. Πρωταρχικό μέλημα του θεραπευτή είναι η αξιολόγηση της ευαισθητοποίησης των ψυχο-κοινωνικών πόρων των πολιτών. Τα άτομα που βιώνουν τραύμα σε μεγάλες κλίμακες πρέπει να αντιληφθούν την ύπαρξη των καταφυγίων που προσφέρουν τροφή και νερό. Δηλαδή να λάβουν θέσεις ώστε να ικανοποιούνται οι βασικές ανάγκες επιβίωσης.



Οι τυπικές αντιδράσεις.
Οι θεραπευτές οφείλουν να γνωρίζουν τις τυπικές αντιδράσεις των ατόμων που έζησαν μια κρίση ή ζουν υπό την κρίση ή αγωνίζονται να αποφύγουν το τραύμα. Το άτομο γίνεται υπερευαίσθητο, φαίνεται αποπροσανατολισμένο, έχει σύγχυση, δυσκολία συγκέντρωσης, αβεβαιότητα, και κακή αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Η σωματική αντίδραση στο τραύμα είναι:

  • αυξημένος καρδιακός ρυθμός
  • τρέμουλο
  • ζάλη
  • αδυναμία
  • ρίγη
  • πονοκεφάλους
  • εμετούς
  • σοκ
  • λιποθυμία
  • εφίδρωση και κόπωση.

Οι συναισθηματικές αντιδράσεις μπορεί να είναι:

  • απάθεια
  • θλίψη
  • ευερεθιστότητα
  • άγχος
  • πανικός
  • ανικανότητα
  • απελπισία
  • θυμός
  • φόβος
  • ενοχή και άρνηση.

Κατά την εκτίμηση της συμπεριφοράς μερικές χαρακτηριστικές απαντήσεις στην κρίση είναι δυσκολία στο φαγητό και / ή στον ύπνο, διαπληκτισμούς, απόσυρση από κοινωνικές καταστάσεις, και έλλειψη ενδιαφέροντος για κοινωνικές δραστηριότητες.

Οι ασχολούμενοι με την κρίση είτε ατομική είτε μαζική ακολουθούν 5 βασικές γραμμές. Κατ αρχάς τα θύματα έχουν υψηλό κίνδυνο να γίνουν δις-προσαρμοστικά και να ακινητοποιηθούν. Η παρέμβαση συνεπώς είναι επείγουσα ώστε να επανεκκινήσουν οι ψυχο-σωματικοί τους πόροι αφού λάβουν τα απαραίτητα εφόδια ώστε να επανέλθουν σε κάποια τάξη και ομαλότητα, δεν μιλάμε ακόμα για αυτόνομη και ανεξάρτητη λειτουργία. Το δεύτερο βήμα είναι να βοηθήσουμε το θύμα να κατανοήσει το συμβάν και να μπορέσει να το επεξεργαστεί και να βγάλει συναίσθημα γι αυτό. Ο θεραπευτής οφείλει να επιλύσει το πρόβλημα με τα ψυχικά – συναισθηματικά μέσα που διαθέτει το θύμα. Με αυτό τον τρόπο το θύμα θα αρχίσει να σιγά-σιγά να αναλαμβάνει και σχεδιάζοντας την κατάλληλη θεραπευτική στρατηγική ελπίζουμε το θύμα να ανακάμψει και να γίνει αυτόνομο.

Μια ευρέως διαδεδομένη προσέγγιση είναι ο απολογισμός (debriefing) αυτή η τεχνική συνίσταται στο να δημιουργηθεί ομάδα μέσα στις 24 – 72 ώρες που θα ακολουθήσουν το συμβάν η οποία θα το συζητήσει για 3 – 4 ώρες, χωρίς να σημαίνει ότι θα είναι μία και μοναδική αυτή η μάζωξη. Ο απολογισμός είναι μια διαδικασία όπου οι έχοντες εκτεθεί σε τραύμα περιγράφουν ο καθένας, τα αρνητικά στοιχεία που προσέλαβε από την έκθεσή του στο τραύμα ώστε να αποφύγουμε την εκδήλωση διαταραχών άγχους και καθήκον του θεραπευτή είναι να ενθαρρύνει τους συμμετέχοντες να εκδηλώσουν τα συναισθήματά τους.

Όπως κάθε τεχνική έχει και τους επικριτές της και πολλοί εκφράζονται ενάντια στον Απολογισμό διότι ορισμένες φορές μπορεί να προκαλέσει αγχώδεις διαταραχές πρακτικά όμως τα θετικά είναι περισσότερα για τους περισσότερους ανθρώπους αν και θα πρέπει να εξαιρέσουμε αυτούς που από λάθος μπήκαν σε μια τέτοια ομάδα ενώ μπορούν να περάσουν μόνοι τους τη κρίση.

Για το Fire.gr, Χ. Ζαφειρίου
Πιστοποιημένος Διαχειριστής Κρίσεων από το ΚΔΔΑ

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*


Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.