ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΡΥΘΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Κινητικότητα Εθελοντών – ποιες οι προτεραιότητες;

 

του ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Γ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΥ

Η ιδέα «ρίχτηκε» στο τραπέζι. «Κινητικότητα Εθελοντών» του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Πρωτότυπη; όχι, συζητείται από χρόνια. Ευφυής; όχι, δεν ανακαλύπτει τον τροχό. Μεγαλόπνοη; ναι, γιατί απαιτεί ευφυή σχεδιασμό, πρωτότυπη εφαρμογή και ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του παρόντος και του μέλλοντος, με πεδίο εφαρμογής εθνικών διαστάσεων.

Αλλά η ιδέα δεν μπήκε από το παράθυρο, ούτε την έριξε κάποιος κάτω από την πόρτα στο κτήριο της Λυκαβηττού. Η ιδέα έχει πατρότητα και ως προς την σύλληψη και ως προς την υλοποίηση. Όπως τόσες και τόσες ιδέες στην παγκόσμια ιστορία, μικρές ή μεγάλες που επηρέασαν αντίστοιχα, μικρές ή μεγάλες κοινωνίες ανθρώπων. Και η ιδέα της δημιουργίας του Ερυθρού Σταυρού έχει πατρότητα και ακούει στο όνομα του Ελβετού «Ερρίκος Ντυνάν». Αλλά και η ιδέα της δημιουργίας της Διεθνούς Ομοσπονδίας των Εθνικών Συλλόγων Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου έχει πατρότητα και ακούει στο όνομα του Αμερικανού «Χένρυ Ντέιβισον».

Δεν είμαστε αρνητές της ιστορίας, όπως π.χ. οι αρνητές του Ολοκαυτώματος ή οι αρνητές της γενοκτονίας των Ποντίων ή των Αρμενίων, οπότε δεν επιτρέπεται να δεχόμαστε την οποιαδήποτε συμβολική ή θεσμική ή ιστορική ή ανθρωπολογική υποτίμηση των γεγονότων και των πρωταγωνιστών τους. Όποιος θίγεται από την αναφορά στην ονοματολογία των ιδεών, των δράσεων, των γεγονότων, των πρωταγωνιστών ή των συμμετεχόντων, λογικά, δεν θα πρέπει να διαθέτει αυτοβιογραφικό σημείωμα, συνειδητά.

Η «Κινητικότητα Εθελοντών» του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, υλοποιείται στο πλαίσιο μιας εθνικής εξελικτικής μεταρρύθμισης, προκειμένου να σωθεί από την οριστική παύση λειτουργίας ο οργανισμός. Αυτό το γνωρίζει σύμπασα η ελληνική ερυθροσταυρική κοινότητα που υπέφερε πολλά δεινά, η ελληνική πολιτεία και κοινωνία και η παγκόσμια ερυθροσταυρική κοινότητα, μιας και με απόφαση των ανωτάτων διοικητικών και εκτελεστικών οργάνων του Διεθνούς Οργανισμού, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός τέθηκε σε καθεστώς αναστολής λειτουργίας. Ο καθένας λοιπόν αντιλαμβάνεται το ζωτικής σημασίας εγχείρημα που ξεκίνησε να υλοποιείται. Και η πατρότητα ανήκει στον Πρόεδρο του Ε.Ε.Σ., Δρ. Αντώνιο Αυγερινό. Αυτός ανέλαβε να σώσει τον υπό κατάρρευση και υπό οριστική παύση Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό.

Εάν τα καταφέρει και ολοκληρώσει επιτυχώς το εγχείρημά του, μέσα από προσεκτικά βήματα, κριτική σκέψη, αξιολόγηση προτάσεων, προσεκτική επιλογή συμβούλων, συγκερασμό συμφερόντων και αντιλήψεων προς όφελος των εθελοντών, θα καταστεί ένας από τους πιο επιτυχημένους Προέδρους του Ε.Ε.Σ. που υλοποίησε  ένα από τα  μεγαλύτερα σχέδια διοικητικής μεταρρύθμισης και αναδιάρθρωσης σε επίπεδο εθνικού οργανισμού της Ελλάδος.

Εάν δεν τα καταφέρει και αποτύχει παταγωδώς το εγχείρημά του, μέσα από ατολμία, βεβιασμένες κινήσεις, υιοθέτηση απόψεων κακών συμβούλων, κακή λήψη αποφάσεων, επικράτηση αναχρονιστικών αντιλήψεων, υποτίμηση των εθελοντών, μονομερής εξυπηρέτηση συμφερόντων, θα καταστεί ένας από τους πιο αποτυχημένους Προέδρους του Ε.Ε.Σ. που συμπαρέσυρε μια κοινωνία ανθρώπων και έναν οργανισμό σε πλήρη εθνική και διεθνή απαξίωση, στην λήθη και τελικά στην αφάνεια.

Η ιστορία καταγράφει, η ιστορία κρίνει. Όλους. Η βεβιασμένη κριτική δεν ωφελεί. Το εγχείρημα θα κριθεί εκ του αποτελέσματος και όχι εκ προοιμίου.

Ίσως ο αναγνώστης και ο εθελοντής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού αναρωτηθούν : πότε θα ξεκινήσει η ενοποίηση των εθελοντικών σωμάτων; τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες & οι εθελοντές; πως μπορούν να παρακολουθούν  την διαδικασία της ενοποίησης και να συμμετέχουν εποικοδομητικά;

Πριν απαντήσουμε στο τι μπορούν να κάνουν όλοι, θα απαντήσουμε στην απορία «πότε θα γίνει η ενοποίηση των εθελοντικών σωμάτων;».

Η ενοποίηση ξεκίνησε. Η ημερομηνία 12 Ιουνίου 2019, που εκδόθηκε το πρώτο επίσημο έγγραφο του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, μέσω του οποίου αναγγέλλεται η έναρξη της διαδικασίας και αιτιολογείται η ανάγκη εφαρμογής, σηματοδοτεί την ημερομηνία έναρξης της ενοποίησης των εθελοντικών σωμάτων. Τούτο σημαίνει ότι, σήμερα που ο αναγνώστης και ο εθελοντής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού διαβάζουν αυτό το άρθρο, η «Κινητικότητα Εθελοντών» είναι σε εξέλιξη. Το πότε θα ολοκληρωθεί, είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων συνδυαστικά.

Εφόσον απαντήσαμε στην απορία του «πότε θα ξεκινήσει …;» ο γράφων θέτει ένα καίριο ερώτημα : «από πού πρέπει να ξεκινήσει …;».

Πρόκειται για καθοριστικής σημασίας δημιουργικό σημείο που θα σηματοδοτήσει την επιτυχία ή την αποτυχία του εγχειρήματος «Κινητικότητα Εθελοντών» όσο κανένα άλλο σημείο. Σίγουρα, δεν πρέπει να αντιγράψει ή ακολουθήσει το κυβερνητικό μοντέλο της δημιουργίας της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα. Ένα παγιωμένο, αναχρονιστικό, άκρως αναποτελεσματικό μοντέλο που δημιουργεί εκατόμβη θυμάτων κάθε φορά που ένας φυσικός κίνδυνος πλήττει την χώρα ή μια άστοχη ανθρώπινη δραστηριότητα ξεφεύγει του ελέγχου. Δεκάδες εκατοντάδες νεκροί, τραυματίες, άστεγοι, από μια νεροποντή, έναν καύσωνα, μια πυρκαγιά. Και ευθύνες δεν έχει κανένας.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από κυβερνητικούς ασχέτους (ως είθισται) από πάνω προς τα κάτω (στο πυραμιδικό μοντέλο διοίκησης), τακτοποιώντας πρώτα στην θέση του Γενικού Γραμματέα κάποιον «δικό μας», τακτοποιώντας έπειτα τις  αμοιβές του, τις παροχές του και τα δώρα επιβράβευσης, έπειτα τακτοποιώντας στους συμβούλους κάποιους «δικούς μας» με τις αμοιβές και τις παροχές τους, έπειτα τακτοποιώντας στις γραμματείες και στις θέσεις ευθύνης κάποιους «άλλους δικούς μας»  με τις αμοιβές και τις παροχές τους, κ.ο.κ. Ήταν τόσο μακρύς ο κατάλογος αυτών «των δικών μας» που έπρεπε και πρέπει κάθε φορά να τακτοποιηθούν σε μόνιμες θέσεις υψηλών αποδοχών και ανεύθυνων ευθυνών, που ούτε η φωνή, ούτε ο σχεδιασμός, ούτε τα χρήματα έφτασαν ή φθάνουν για να οργανωθούν και προστατευτούν τόσο οι πολίτες που πλήττονται κάθε φορά πρώτοι, όσο και ο εθελοντισμός πολιτικής προστασίας που επεμβαίνει κάθε φορά πρώτος.

Και για όποιον καλοπροαίρετο προβάλλει ενστάσεις, ο γράφων υπενθυμίζει, τουλάχιστον τρεις από τις πολλές περιπτώσεις εγκληματικής ανικανότητας και αδιαφορίας προς τις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας, από τους κυβερνητικούς σχεδιαστές και διαχειριστές του ρόλου και του έργου της πολιτικής προστασίας :

  • Πρώτον, τα κυβερνητικά πρόσωπα «οι δικοί μας» που διορίζονται στην θέση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας (μηδενική εμπειρία πεδίου, μηδενική ικανότητα ηγεσίας, μηδενική ανάληψη ευθυνών)
  • Δεύτερον, τα δώδεκα εκατομμύρια ευρώ (12.000.000,00 €) ήτοι κάτι παραπάνω από τέσσερα δισεκατομμύρια δραχμές της εποχής, που αφαιρέθηκαν με εντολή της τότε κυβέρνησης από το ταμείο της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας το 2003 και δόθηκαν ως αποζημίωση στον τέως Βασιλιά των Ελλήνων Κωνσταντίνο, για την δήμευση της περιουσίας του από το ελληνικό κράτος (απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων)
  • Τρίτον, την ανακοίνωση κατάργησης της επί χρόνια αργούς αντίδρασης και αναποτελεσματικής λειτουργίας της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας δια στόματος του Έλληνα Πρωθυπουργού το 2018 (έπειτα από 100 νεκρούς!!! σε μια δασική πυρκαγιά)

Δηλαδή, το μοντέλο, πρώτα οι καρέκλες, έπειτα οι «δικοί μας», έπειτα οι εξουσίες, έπειτα οι παροχές και στο τέλος ο λαός, είναι αυτοκαταστροφικό όταν ασχολείται με την προστασία, την υγεία και την ασφάλεια των πολιτών. Όχι, αυτό το μοντέλο στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό. Όχι γιατί δεν θα αποδώσει ποιοτικά και παραγωγικά, αλλά επειδή θα οδηγήσει σε συρρίκνωση και αυτοκαταστροφή του οργανισμού. Δηλαδή, θα επιφέρει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που προσπαθούν να επιτευχθούν.

Η εξελικτική μεταρρύθμιση που αφορά στην ενοποίηση των εθελοντικών σωμάτων, πρέπει να ξεκινήσει από την βάση της πυραμίδας, δηλαδή από την βάση των εθελοντών. Όχι από την κορυφή, δηλαδή από τους τομεάρχες. Πρέπει να ξεκινήσει από την στελεχιακή δύναμη των επιχειρησιακών εθελοντών. Αυτών που εργάζονται στο πεδίο. Αυτών που επαγρυπνούν όλο το 24ωρο. Αυτών που πληρώνουν μόνοι τους την στολή. Αυτών που κινδυνεύουν στα μεγάλα ατυχήματα, στις καταστροφές, σε κάθε κινητοποίηση. Αυτών που αφήνουν οικογένεια, εργασία, φίλους, για να τρέξουν στην έκτακτη ανάγκη. Αυτών που εκπροσωπούν επάξια την ιδέα του Ερυθρού Σταυρού.  

Η «Κινητικότητα Εθελοντών» πρέπει να κινηθεί σε δύο άξονες, με τον πρώτο να δίνει έμφαση στην εδραίωση και ισχυροποίηση του εθελοντικού χαρακτήρα των  πρώτου και δεύτερου βαθμού αυτοδιοίκησης του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, (ήτοι, περιφερειακά τμήματα και περιφερειάρχες) και τον δεύτερο να αναδεικνύει και να αυστηροποιεί την διαφάνεια και την χρηστή διοίκηση και διαχείριση στο νέο μοντέλο οργάνωσης και λειτουργίας του οργανισμού.

Στόχος είναι, η νέα μορφή διακυβέρνησης και λειτουργίας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού να είναι ευέλικτη, αποτελεσματική, αξιοπρεπής, φιλική προς το εθελοντικό και έμμισθο στελεχιακό δυναμικό, φιλική προς την κοινωνία και τον κάθε πολίτη χωριστά, να τρέχει με τους ρυθμούς της εποχής, να ανταπεξέρχεται στις σύγχρονες και αναδυόμενες απαιτήσεις, να ανταπεξέρχεται στις καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, να σέβεται τα χρήματα των φορολογουμένων πολιτών και να αποφεύγει τις άσκοπες δαπάνες, να έχει την ικανότητα να προσαρμόζεται στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση και ηλεκτρονική ανάπτυξη και παραγωγή, να διακατέχεται από εξωστρέφεια και δημιουργικότητα, να τολμά να συγκρούεται με νοοτροπίες και κατεστημένα και τέλος να αντικρίζει και αντιμετωπίζει τον εθελοντή και τον έμμισθο, ισότιμα, ισάξια, ισόκυρα.

Για να επιτευχθεί αυτό το τελευταίο που αφορά στην ίση μεταχείριση του στελεχιακού δυναμικού (εθελοντών κι εμμίσθων), πρέπει να γίνει αντιληπτό και να περάσει στην συνείδηση όλων ότι ο εθελοντής δεν διοικείται από έμμισθο. Ο εθελοντής διοικείται από εθελοντή. Δηλαδή, κάθε περιφερειακό τμήμα του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, πρέπει να αναδείξει την εθελοντική διοίκηση της δύναμης των εθελοντών του συνολικά, η οποία για την πρώτη και μόνο φορά, θα προέρχεται από εκπροσώπους και των τριών εθελοντικών σωμάτων, ενώ έπειτα από την λήξη της θητείας αυτής (π.χ. μετά από 2 χρόνια) η εθελοντική διοίκηση θα προέρχεται από την νέα δομή και μορφή της ενοποίησης των εθελοντικών σωμάτων.

Η διοίκηση εθελοντών από εμμίσθους δοκιμάστηκε επί πολλά χρόνια στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό και απέτυχε, ιδιαίτερα οικτρά στην 7ετία της κρίσης και της διαφθοράς, διότι μερίδα εμμίσθων που είχαν την υπευθυνότητα της διοίκησης εθελοντών, συχνά πυκνά συγχέαν τα καθήκοντα του υπεύθυνου διοίκησης με τα καθήκοντα του δεσμοφύλακα σωφρονισμού και συμπεριφέρονταν ανάλογα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αποδεκατιστεί το εθελοντικό κίνημα του οργανισμού από άξια και ικανά στελέχη, να αλληλοκατηγορούνται και να αλληλομηνύονται έμμισθοι κι εθελοντές, να ανταλλάσσουν εξώδικα, να προσφεύγουν πολλοί στην δικαιοσύνη, κ.α.

Αλλά το ζήτημα της εθελοντικής διοίκησης των εθελοντών, ας το δούμε πρακτικά και ορθολογικά και όχι συναισθηματικά και βολικά, με δύο τρεις απλές ερωτήσεις, στις οποίες πολύ εύκολα μπορεί να απαντήσει ο αναγνώστης και ο εθελοντής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.

Μπορεί ο προϊστάμενος λογιστηρίου του οργανισμού να διοικεί εθελοντές στο πεδίο της δράσης; Όχι. Μπορεί η διευθύντρια γραμματείας Προέδρου να διοικεί εθελοντές στο πεδίο της δράσης; Όχι. Μπορεί ο διευθυντής εράνου του οργανισμού να διοικεί εθελοντές στο πεδίο της δράσης; Όχι. (οι διοικητικές θέσεις αποτελούν τυχαία και απρόσωπα παραδείγματα και μόνον για χρήση κατανόησης έχουν αναφερθεί). Βεβαίως και όχι, λέει αβίαστα ο οποιοσδήποτε. Εξακολουθώ. Είναι τυχαίο ότι το Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, αποτελείται από εθελοντές; Όχι, γιατί το ζητούμενο είναι η διοίκηση ενός εθελοντικού οργανισμού, με εργαζόμενους στο πεδίο κυρίως εθελοντές και η παραγωγή εθελοντικού έργου. Δηλαδή, δεν επεμβαίνει σε μια καταστροφή επί αμοιβή, ούτε κινητοποιείται ο οργανισμός για να αυξήσει τις μετοχές του στο χρηματιστήριο. Είναι όμως επιτακτική ανάγκη να προσλαμβάνονται έμμισθα στελέχη για την επαγγελματική κάλυψη θέσεων ευθύνης έναντι του νόμου και την εύρυθμη λειτουργία του μεγέθους του οργανισμού (π.χ. οικονομικά, νομικά, διοικητικά, κ.α.).

Εφόσον λοιπόν δεν μπορούν οι έμμισθοι διευθυντές και προϊστάμενοι υπηρεσιών του οργανισμού να διοικήσουν επιχειρησιακούς εθελοντές στο πεδίο της δράσης, ποιος μπορεί; Τούτο μπορεί να πράξει ο Πρόεδρος του Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, όχι μόνο γιατί κατέχει την θέση του προέδρου, αλλά γιατί είναι και εθελοντής (και διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις, ικανότητες και εμπειρία). Το ίδιο ισχύει και για τα λοιπά μέλη του Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου, υπό τις προϋποθέσεις γνώσεων, εμπειρίας και ικανοτήτων. Κάθε εθελοντής, που είναι εκπαιδευμένος, ικανός και έμπειρος γι’ αυτή την θέση ευθύνης (διοίκηση εθελοντών) μπορεί να ασκήσει διοίκηση σε εθελοντές.

Αντίθετα, το Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο μιας εμπορικής εταιρείας, αποτελείται από μετόχους. Γιατί το ζητούμενο είναι η αύξηση των πωλήσεων, η αύξηση του μεριδίου της αγοράς, η αύξηση της κερδοφορίας, η αύξηση της τιμής της μετοχής στο χρηματιστήριο. Σε αυτές τις εταιρείες δεν υπάρχουν εθελοντές εργαζόμενοι για την λειτουργία και επιχειρηματική συνέχεια της εμπορικής εταιρείας.

Προς την κατεύθυνση λοιπόν αυτή και με το πνεύμα αυτό, δηλαδή της εδραίωσης και ισχυροποίησης του εθελοντικού χαρακτήρα των πρώτου και δεύτερου βαθμού αυτοδιοίκησης του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, κινείται η μέχρι σήμερα σειρά εγγράφων που έχουν εκδοθεί από τον Πρόεδρο του Ε.Ε.Σ. Δρ. Αντώνιο Αυγερινό και σειρά αποφάσεων που έχουν ληφθεί προς τούτο. Τα έγγραφα αναλύουν με σαφήνεια το εγχείρημα, την αναγκαιότητα εφαρμογής του και προϊδεάζουν για τα μέτρα που θα ληφθούν.

Παράλληλα, οι σημερινοί υπεύθυνοι των εθελοντικών σωμάτων, κεντρικά και περιφερειακά (έμμισθοι κι εθελοντές, τομεάρχες και υπάλληλοι) επιβάλλεται να ωριμάσουν και να αναλάβουν συλλογική δράση ώστε να επιδιώξουν το συλλογικό συμφέρον, έναντι της ατομικής βολής τους. Επιβάλλεται να γίνουν όλοι μια ομάδα και να λειτουργούν προς όφελος του συμφέροντος ολόκληρης της ομάδας. Οφείλουν να αναλάβουν πρωτοβουλία από κοινού χθες, ώστε να ενημερώνουν διαρκώς τους εθελοντές τους για τις προθέσεις της κεντρικής διοίκησης του οργανισμού, συμβάλλοντας με επιχειρήματα στο να πεισθούν τα δύσπιστα άτομα και να αποδεικνύουν σε όλους, ότι ενεργούν με βάση το κοινό συμφέρον ταυτιζόμενοι με την ηγεσία του οργανισμού.

Ο Πρόεδρος και το Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, στις 19 Ιουνίου 2019 προχώρησαν σε μια σημαντική και σημειολογικής σημασίας απόφαση, αντικαθιστώντας τον έμμισθο προϊστάμενο του τμήματος εκπαίδευσης με εθελοντή υπεύθυνο του τμήματος εκπαίδευσης του Τομέα Σαμαρειτών, Διασωστών και Ναυαγοσωστών. Η απόφαση αυτή έχει τουλάχιστον δύο βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της προσπάθειας εδραίωσης και ισχυροποίησης του εθελοντικού χαρακτήρα των πρώτου και δεύτερου βαθμού αυτοδιοίκησης του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Αφενός κάνει πράξη την αρχή της ισότητας μεταξύ του έμμισθου και εθελοντικού στελεχιακού δυναμικού και αναγνωρίζει την προσφορά των εθελοντών ως υψηλού επαγγελματικού επιπέδου, αφετέρου η αντικατάσταση και ανάθεση της βαριάς ευθύνης του τμήματος εκπαίδευσης γίνεται σε έναν εθελοντή με ιστορική πορεία και σημασία.

Πρόκειται για τον Εθελοντή Σαμαρείτη του Ε.Ε.Σ. κύριο Σταμάτη Λούρμπα, από τα παλαιότερα εθελοντικά στελέχη του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, προερχόμενο από την μοναδική Σχολή Εφήβων Σαμαρειτών της Πάτρας που λειτουργούσε επί 25 χρόνια πριν την πρόσφατη κατάργησή της λόγω ευθυνοφοβίας. Ο κύριος Σταμάτης Λούρμπας ενεγράφη στην διετούς φοίτησης Σχολή Εφήβων Σαμαρειτών του Ε.Ε.Σ. στην Πάτρα το έτος 1993, έπειτα φοίτησε στην Σχολή Δοκίμων Σαμαρειτών, έπειτα στην Σχολή Αυτοδυτών Ναυαγοσωστών, εκπαιδεύτηκε και εξειδικεύτηκε στις πρώτες βοήθειες, στην αστική διάσωση, στην ναυαγοσωστική, στην οργάνωση και διοίκηση επιχειρήσεων διάσωσης, έλαβε μέρος σε όλες τις πανελλήνιες εκπαιδεύσεις ως εκπαιδευόμενος και ως εκπαιδευτής, πριν ανελιχθεί στις πλέον σύγχρονες και ειδικών απαιτήσεων ειδικότητες του Διεθνούς Ερυθροσταυρικού Κινήματος. Κατέχει πτυχία Εκπαιδευτή, εμπειρία πεδίου καταστροφών και δράσεων υγειονομικού και ανθρωπιστικού χαρακτήρα ενώ έχει πολυάριθμες αποστολές στο ενεργητικό του.

Πρόκειται για εθελοντή με ιδιαίτερες διοικητικές ικανότητες, οξυδέρκεια, εξωστρέφεια, αθόρυβο στην δράση, απαιτητικό στα καθήκοντα, εργατικό, πολυμήχανο, ορθολογιστή, λάτρη της δια βίου μάθησης, άριστο εκπαιδευτικό λειτουργό. Μα πάνω απ’ όλα αληθινό και άξιο ερυθροσταυρίτη.

Η επιλογή λοιπόν του υπευθύνου εκπαίδευσης στο πρόσωπο του επιχειρησιακού εθελοντή  Σταμάτη Λούρμπα, σηματοδοτεί την νέα εποχή, όπου ο εθελοντής θα αποκτήσει και πάλι την αξία που του πρέπει. Και ασφαλώς επιβεβαιώνει τις μέχρι σήμερα προθέσεις του Προέδρου του Ε.Ε.Σ. Δρ. Αντώνιου Αυγερινού και αποφάσεις του Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου του οργανισμού. Αυτό πρέπει να χαροποιεί ιδιαίτερα τους εμπλεκόμενους, έμμισθους κι εθελοντές, πλην ελαχίστων «στο βασίλειο των βολεμένων».

Ένα επιπλέον συμπέρασμα που εκφέρεται αβίαστα, είναι η διαφαινόμενη αγαστή συνεργασία εθελοντών εκπαιδευτών κι εμμίσθων εκπαιδευτών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού που θα αναπτυχθούν σε όλα τα περιφερειακά τμήματα του οργανισμού, ως ισάξιοι και ισότιμοι λειτουργοί της εκπαίδευσης, μέσω ενός ενιαίου και δίκαιου μοντέλου επιμόρφωσης και αξιολόγησης.

Ίσως ο αναγνώστης και ο εθελοντής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού αναρωτηθούν : με ποια διαδικασία και με ποια κριτήρια πρέπει να επιλεγούν οι εθελοντές στις εθελοντικές διοικήσεις των περιφερειακών τμημάτων; από πόσα άτομα πρέπει να αποτελείται κάθε εθελοντική διοίκηση;

Η διαδικασία ανάδειξης είναι ακριβώς η ίδια με την οποία αναδείχθηκε το κεντρικό διοικητικό συμβούλιο και τα τοπικά διοικητικά συμβούλια, ήτοι εκλογική διαδικασία. Τα κριτήρια ανάδειξης είναι παρόμοια, ήτοι εγγεγραμμένοι κι εν ενεργεία εθελοντές στα μητρώα των εθελοντικών σωμάτων, αδιάφορο αν είναι επιχειρησιακοί εθελοντές (δηλαδή εθελοντές πεδίου) ή εάν είναι διοικητικοί εθελοντές (δηλαδή μέλος τοπικού διοικητικού συμβουλίου). Όλοι πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την βασική εκπαίδευση του τομέα τους, να έχουν λάβει το πτυχίο τους και να έχουν 5ετή ενεργό δράση τουλάχιστον. Κάθε εθελοντική διοίκηση πρέπει να αποτελείται από τρία (3) άτομα όπως έχει προαναφερθεί, έναν από κάθε εθελοντικό σώμα. Και οι τρεις θα είναι ισότιμοι και ισάξιοι. Αυτό είναι ένα πολύ βασικό βήμα και θα διευκολύνει στην όλη διαδικασία της «Κινητικότητας Εθελοντών».

Η διαδικασία ανάδειξης εθελοντών στις εθελοντικές διοικήσεις πρέπει να ολοκληρωθεί με μια ταχύρρυθμη εξ αποστάσεως εκπαίδευση επιμόρφωσης 5 ωρών, στο γνωστικό αντικείμενο «Βασικές Αρχές Διοίκησης Εθελοντών».

Τα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες που θα έχουν είναι ένα ζητούμενο που πρέπει να απασχολήσει το Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο του οργανισμού, ώστε να μην έρχονται σε σύγκρουση με τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες του τοπικού διοικητικού συμβουλίου. Ούτε να αυθαιρετούν, ούτε να επικαλύπτουν, ούτε να ολιγωρούν.

Η εκπόνηση ενός γενικού οργανογράμματος του τομέα εθελοντών ως πρώτο βήμα, η εκπόνηση ενός ενιαίου εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας των εθελοντών ως δεύτερο βήμα και η εκπόνηση ενός ενιαίου βασικού εκπαιδευτικού προγράμματος υποψηφίων εθελοντών ως τρίτο βήμα, αποτελούν τα απαραίτητα αρχικά βήματα και συστατικά για την ομαλή μετάβαση στο νέο ενοποιημένο εθελοντικό σώμα.

Οι εθελοντές έχουν κάθε λόγο και δικαίωμα να αρνηθούν την διοίκηση από έμμισθα στελέχη. Αλλά για να συμβεί αυτό πρέπει να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, τις ικανότητες και δυνατότητες κάθε πλευράς, το επίπεδο ασφάλειας και προστασίας, τις νομικές ευθύνες και ηθικές επιφυλάξεις. Η πιθανή διοίκηση εθελοντών από εμμίσθους και η πιθανή άρνηση των εθελοντών να διοικηθούν από εμμίσθους, εγείρει κυρίως ηθικά και έπειτα νομικά ζητήματα και υποχρεώσεις. Η εθελοντική διοίκηση των εθελοντών, είναι αποδεδειγμένα ορθή πρακτική, διεθνώς αποδεκτή και αποτελεί καθοριστικό σημείο στην υλοποίηση της ενοποίησης των εθελοντικών σωμάτων.

Στο σημείο αυτό ο γράφων, θα θέσει κάποια επιπλέον ερωτήματα : τι θα κάνουν οι έμμισθοι υπάλληλοι; που θα απασχοληθούν; πως θα απορροφηθούν που είναι υπεράριθμοι;

Σίγουρα δεν πρέπει να επιβιώσουν εις βάρος των εθελοντών και της ομαλής λειτουργίας των εθελοντικών σωμάτων σήμερα, της ενιαίας εθελοντικής δύναμης αύριο. Πρωτίστως πρέπει να γίνει μια σειρά επιμορφωτικών σεμιναρίων που να αφορά στην σχέση συνεργασίας τους με τους εθελοντές. Αντίστοιχα το ίδιο πρέπει να γίνει και για τους εθελοντές, που να αφορά στην σχέση συνεργασίας τους με τους έμμισθους. Έπειτα, οι έμμισθοι υπάλληλοι μπορούν να στελεχώσουν θέσεις γραμματειακής υποστήριξης, οικονομικής διαχείρισης, αποθήκης και βεβαίως να ασκούν υποστήριξη, εποπτεία, συμβουλευτική.

Η λειτουργία των περιφερειακών τμημάτων και των εθελοντικών σωμάτων (όπως είναι σήμερα) αποτελούν την πρώτου βαθμού αυτοδιοίκηση του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Στα πλαίσια της διοικητικής μεταρρύθμισης και αναδιάρθρωσης και για την εύρυθμη λειτουργία, έχει την ευχέρεια η κεντρική διοίκηση του οργανισμού, να προχωρήσει εάν το επιθυμεί στην σύσταση του δεύτερου βαθμού αυτοδιοίκησης που δεν είναι άλλο από την δημιουργία του θεσμού του «Περιφερειάρχη». Θα πρόκειται για μια διοικητική διαίρεση των περιφερειακών τμημάτων που θα εξυπηρετούν στην διευκόλυνση των αποκεντρωμένων υπηρεσιών του οργανισμού. Θα έχουν αποφασιστικό ρόλο και αρμοδιότητες που θα τους εκχωρηθούν από το Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο του οργανισμού. Θα έχουν οριοθετημένα γεωγραφικά όρια και θα είναι υπόλογοι έναντι της κεντρικής διοίκησης του οργανισμού και έναντι των διοικητικών συμβουλίων των οικείων περιφερειακών τμημάτων τους.

Ο Περιφερειάρχης πρέπει να είναι εθελοντής και να προέρχεται από την βάση των εθελοντών των περιφερειακών τμημάτων της οικείας περιφέρειας. Την ανάδειξη και τα κριτήρια των Περιφερειαρχών μπορεί να αποφασίσει η κεντρική διοίκηση του οργανισμού, όπως και το πλαίσιο λειτουργίας τους, εάν επιθυμεί να προχωρήσει στην σύστασή τους, σύμφωνα και με τις ενδεικτικές υποδείξεις που προαναφέρθηκαν για την ανάδειξη των εθελοντικών διοικήσεων των εθελοντών.

Συνοπτικά, μέχρι αυτού του σημείου, ο γράφων έχει αναδείξει και απαντήσει σε ζωτικής σημασίας θέματα που απασχολούν τον αναγνώστη και τον εθελοντή του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού,ήτοι :

  • Τι είναι η «Κινητικότητα Εθελοντών»;
  • Γιατί πρέπει να εφαρμοστεί;
  • Από πού πρέπει να ξεκινήσει η υλοποίηση;
  • Τι πρέπει να κάνουν οι εμπλεκόμενοι (έμμισθοι κι εθελοντές);
  • Ποιες οι προτεραιότητες στην υλοποίηση;
  • Τι βήματα πρέπει να κάνει η Κεντρική Διοίκηση;
  • Τι είναι και πως θα εφαρμοστεί η εθελοντική διοίκηση εθελοντών;
  • Τι είναι η πρώτου και δεύτερου βαθμού αυτοδιοίκηση;

Ο Ερυθρός Σταυρός από την δημιουργία του έως σήμερα διαρκώς εξελίσσεται, αναπτύσσεται και μετασχηματίζεται, προσαρμοζόμενος στις απαιτήσεις των κοινωνιών και των συνθηκών. Γι’ αυτό είναι αναγκαία η σημερινή μεταρρύθμιση. Για την επιβίωσή του. Η διαδικασία αυτή λειτουργεί όπως ακριβώς ο ανθρώπινος εγκέφαλος και ο ανθρώπινος οργανισμός.

Στην αρχή το ανθρώπινο μυαλό ήταν πολύ περιορισμένο διότι δεν χρειαζόταν παρά η προσωπική άμυνα και η απόκτηση τροφής. Σιγά – σιγά όμως ο άνθρωπος άρχισε να χρειάζεται περισσότερα στην καθημερινότητά του εφόσον προόδευε ο πολιτισμός. Έτσι, αναπτυσσόταν παράλληλα και ο εγκέφαλος, αποκτώντας όλο και περισσότερες ικανότητες. Με την ταυτόχρονη ανάπτυξη, ο εγκέφαλος στο πέρασμα των ετών, των απαιτήσεων και των εξελίξεων, κατορθώνει σήμερα να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του σημερινού πολιτισμού, που είναι εκατομμύρια περισσότερες από εκείνες που ήταν κάποτε. Κάθε νέα κατάκτηση του πολιτισμού, απευθύνει καινούργια έκκληση προς τον εγκέφαλο, ο οποίος ανταποκρίνεται αμέσως σε αυτήν.

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει στον ανθρώπινο οργανισμό, όπου με κατάλληλες υποσυνείδητες λειτουργίες, προσαρμόζεται είτε προς τις καιρικές συνθήκες, είτε προς τις κλιματολογικές. Αξίζει να αναφερθεί ότι η ανθρώπινη μύτη επηρεάστηκε από τις κλιματολογικές συνθήκες. Οι άνθρωποι που ζουν σε περιοχές με ζεστό κλίμα, έχουν πιο κοντές και πιο πλατιές μύτες, ενώ οι άνθρωποι που ζουν σε περιοχές με κρύο και ξηρό κλίμα, έχουν πιο λεπτές και πιο μακριές μύτες.

Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι ο Ερυθρός Σταυρός κάθε φορά «εγκλιματίζεται» στις συνθήκες της εποχής, όπως ο ανθρώπινος εγκέφαλος και οργανισμός. Αυτή η ικανότητα του «εγκλιματισμού» (προσαρμοστικότητα όπως λέγεται σήμερα) σε συνάρτηση με την απαράβατη τήρηση των επτά θεμελιωδών αρχών του κινήματος, έχει καταστήσει τον Ερυθρό Σταυρό αδιαμφισβήτητο ηγέτη ανθρωπισμού, παγκοσμίως, από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα.

Κατά την διάρκεια της διαδικασίας της ενοποίησης των εθελοντικών σωμάτων, ο Πρόεδρος του Ε.Ε.Σ. Δρ. Αντώνιος Αυγερινός, έχει την ελάχιστη υποχρέωση να πρωτοστατεί και να αναδειχθεί σε εμπνευστή και καθοδηγητή, για όλη την εθελοντική δύναμη του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Αποκλειστική ευθύνη του είναι ο ηγετικός ρόλος στο εγχείρημα, με επιχειρήματα, σεβασμό στην ιστορία του οργανισμού και των προσώπων, διαφάνεια στις διαδικασίες, αφούγκραση της σκέψης και της ανησυχίας των εθελοντών, ψυχραιμία στην λήψη αποφάσεων, εμπιστοσύνη στα μέλη και στα στελέχη που πλαισιώνουν το εγχείρημα. Τα μέλη του Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου πρέπει να βιώνουν εκ του σύνεγγυς την καθημερινότητα των χιλιάδων εθελοντών του οργανισμού, υποστηρίζοντας και επιβραβεύοντας έμπρακτα κάθε καλή προσπάθεια. Έτσι θα χτίσουν μια νέα ενιαία δυναμική.

Στο σημείο αυτό ο γράφων, θέλοντας να συμπληρώσει την μελέτη / αναφορά στην προσωπικότητα που πρωταγωνιστεί στο εγχείρημα «Κινητικότητα Εθελοντών» και στις ευθύνες που αναλαμβάνει, οφείλει να διευκρινίσει ότι, πρέπει να γίνει αντιληπτό από τον καθένα ότι ο Πρόεδρος του Ε.Ε.Σ. διοικεί. Δεν διευθύνει μια υπηρεσία ή ένα γραφείο. Διοικεί έναν εθνικό οργανισμό με ομοιογενή ιδέα, σκοπό, στόχο, όραμα και ετερογενή ανθρώπινο δυναμικό (έμμισθο και εθελοντικό), ειδικό αντικείμενο δράσης (υγείας και πολιτικής προστασίας), ειδικά μέσα και εξοπλισμό (γάζες, επιδέσμους και γεννήτριες, κομπρεσέρ), κ.α. Επιπλέον, διοικεί ένα εθνικό δίκτυο περιφερειακών τμημάτων με πολλές δεκάδες τοπικά διοικητικά συμβούλια και πολλές εκατοντάδες εθελοντές και ένα σύνολο χιλιάδων μελών.

Δεν είναι θέμα του παρόντος άρθρου η διοίκηση του οργανισμού, αλλά η σύντομη αναφορά κρίθηκε σκόπιμη από τον γράφοντα, για να αντιληφθεί η βάση των εθελοντών, ότι πρέπει να είναι ενεργή, δυναμική και ορατή, ώστε να συμμετέχει στις εξελίξεις και όχι να «σέρνεται» πίσω από τις εξελίξεις. Τόσο οι υπεύθυνοι των εθελοντικών σωμάτων όσο και η συνολική εθελοντική δύναμη (όπως προαναφέρθηκαν) έχουν συμφέρον να εμπλέκονται δημιουργικά στην εξέλιξη της διαδικασίας της ενοποίησης των εθελοντικών σωμάτων.

Οφείλουν όλοι οι εμπλεκόμενοι – Πρόεδρος, Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο, Τομεάρχες, έμμισθοι κι εθελοντές – όλων των ιεραρχικών βαθμίδων να κατανοήσουν ότι υπάρχει αλληλεξάρτηση εμμίσθων κι εθελοντών στο λειτουργικό κι επιχειρησιακό οικοσύστημα του Ερυθρού Σταυρού, σε όλα τα επίπεδα δράσης (τοπικό, εθνικό, διεθνές). Πρέπει λοιπόν να υπάρξει δημιουργική επανάσταση στον τρόπο σκέψης, στον τρόπο λειτουργίας, στον τρόπο δράσης. Πρέπει να χτιστεί η χαμένη αμοιβαία εμπιστοσύνη, που απωλέσθη με ευθύνη και των δύο πλευρών. Πρέπει να αποκατασταθεί άμεσα η καλή ψυχική υγεία των εθελοντών.   

Ο Πρόεδρος και το Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, δεν πρέπει να ενδώσουν σε συμφεροντολογικές πιέσεις και απειλές εκφοβισμού, ούτε να προχωρήσουν σε βεβιασμένες υπογραφές και εγκρίσεις «από το θερινό τμήμα της Βουλής» κανονισμών εκ του προχείρου (όπως συνέβη με τα μνημόνια της Ελλάδος, όπου 300 βουλευτές υπέγραφαν και ενέκριναν κείμενα χιλιάδων σελίδων στην αγγλική γλώσσα, χωρίς καν να έχουν ξεφυλλίσει ή επιδερμικά διαβάσει, με αποτέλεσμα να έχουν φτωχοποιήσει έναν λαό μόνο με την υπογραφή τους). Το εγχείρημα της «Κινητικότητας Εθελοντών» δεν απαιτεί απλώς ηγετική βούληση, απαιτεί ηγετική τόλμη για σύγκρουση. Και η σύγκρουση απαιτεί ψυχραιμία για την αντιμετώπιση των αντιδράσεων από άτομα που δεν αντιπροτείνουν. Σε κάθε περίπτωση για να μην γίνουν οι εθελοντές του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού πειραματόζωα, απαιτείται αμφίδρομη επικοινωνία, αμοιβαία εμπιστοσύνη, αμοιβαίος σεβασμός, συλλογική εργασία, συλλογική ευθύνη, κοινός στόχος και όραμα.

Η παρούσα μελέτη / αναφορά δεν έχει να κάνει με την ωραιοποίηση του από 10ετίας ξεπερασμένου μοντέλου οργάνωσης και διοίκησης των εθελοντών του οργανισμού, ασχολείται αποκλειστικά με την ανάδειξη αποτελεσματικής ηγεσίας, σύγχρονου μοντέλου διακυβέρνησης και την μέγιστη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, τόσο σε ομαλές συνθήκες, όσο και σε συνθήκες κρίσης και κλυδωνισμού. Σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, που κυριαρχεί η ανασφάλεια και η αμφιβολία, είναι απαραίτητη η έμπνευση ελκυστικού οράματος, η έμφαση στις θεμελιώδεις αρχές και αξίες του Ερυθρού Σταυρού και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των έμμισθων κι εθελοντικών στελεχών στην αποστολή και στην ευρύτερη συνεισφορά του οργανισμού.

Συμπερασματικά μπορούμε να βεβαιώσουμε ότι η ενοποίηση των εθελοντικών σωμάτων του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, κινείται στον σωστό δρόμο, με βήματα προσεκτικά και στέρεα, με αμοιβαίο σεβασμό στον εθελοντή και στον έμμισθο.

Πάτρα 10/7/2019

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΣ
Emergency, Crisis and Disaster Manager
Member of International Crisis Management Association
Member of International Association of Professionals in Humanitarian Assistance and Protection

Ανάκτηση αρχείου σε ηλεκτρονική μορφή αρχείου PDF (πατήστε εδώ)

Πηγές Διαδικτύου

  • https://www.greekroyalfamily.gr/press/interviews/426-o-vasilefs-konstantinos-kai-i-vasilissa-anna-maria-kalesan-ton-typo-stis-28-avgoustou-gia-an-tous-animerosoun-gia-tis-eksalikseis-pou-afosorun-sto-idrima-anna-maria-.html
  • https://www.e-daily.gr/themata/96595/san-shmera-o-tews-vasilias-kwnstantinos-kerdizei-apozhmiwsh-137-ekat-eyrw-apo-to-ellhniko-kratos-pics
  • https://www.ant1news.gr/Society/article/62658/katatethike-i-apozimiosi-ston-teos
  • http://www.royalchronicles.gr/vassiliki-periousia-istoriki-anadromi/
  • https://www.in.gr/2017/03/17/health/health-news/oi-klimatologikes-synthikes-epireasan-to-sxima-tis-anthrwpinis-mytis/
  • https://www.efsyn.gr/ellada/koinonia/189190_o-ypogeios-polemos-piso-apo-tis-ekloges-ston-erythro-stayro
  • http://erithrostavrites.gr/%CE%B1%CF%86%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CF%82-%CE%AE-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CF%87%CE%BF%CE%B9/

Πηγές Βιβλιογραφίας

  • Διαχείριση Διαχειριστών Κρίσεων σε κρίση, Αναστάσιος Γ. Γερασιμάτος, e-book, Δεκέμβριος 2018
  • Προετοιμασία Επιχείρησης Διάσωσης, μέρος πρώτο, Αναστάσιος Γ. Γερασιμάτος, e-book, Ιανουάριος 2019
  • Κώδικας Δεοντολογίας Εθελοντών Ανθρωπιστικού Χαρακτήρα, Αναστάσιος Γ. Γερασιμάτος, e-book, Οκτώβριος 2018
  • Ηγεσία και Χάος – Μάργκαρετ Τζ. Ουίτλυ, Εκδόσεις Καστανιώτη, έτος 2003
  • Το Μάνατζμεντ σε Καιρούς Κρίσης, Όλγα Επιτροπάκη, Κυριάκος Κυριακόπουλος, Στέφανος Ζάρκος, Εκδόσεις Καστανιώτη, έτος 2011
  • Η Αλγοριθμική Τέχνη των Αποφάσεων, Brian Christian, Tom Griffiths, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, έτος 2018
  • Σκέψη Αργή και Γρήγορη, Daniel Kahneman, Εκδόσεις Κάτοπτρο, έτος 2014
  • Λήψη Αποφάσεων, Κρίση, Διαπραγμάτευση, Ηλίας Ι. Κουσκουβέλης, Εκδόσεις Παπαζήση, έτος 1997
  • Ηγεσία, η τέχνη της αλλαγής, Αντώνης Παναγιωτόπουλος, Εκδόσεις Καρμάνωρ, έτος 2000
  • Διοικητική Κρίσεων, crisis management, Μανώλης Σφακιανάκης, Εκδόσεις Έλλην, έτος 2006
  • Φιλοσοφία, τα βασικά, Nigel Warburton, Εκδόσεις Αρσενίδη, έτος 2015
  • Ενάντια στην Κρίση, η κρίση από άλλη όψη, Αρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη, Εκδόσεις Θαβώρ, έτος 2011
  • Πώς να επιτυγχάνετε σε όλες τις υποθέσεις της ζωής σας, Αντώνιος Πισσάνος, Εκδόσεις Μακρή, έτος 2004
  • Ψυχολογία με Ψυχή, Ιωάννου Λ. Κιτσάρα, Εκδοτική Εστία, έτος 1983

Πηγές Φωτογραφιών

  • https://lecourrier.ch/app/uploads/2017/12/guillaume-henri_dufour_irminger.jpg
  • https://www.efsyn.gr/sites/default/files/styles/default_teaser/public/avgerinos.jpg?itok=PW9DczXT
  • https://i.ytimg.com/vi/fKOJW0e3sCM/maxresdefault.jpg
  • https://www.google.com/search?biw=1366&bih=608&tbm=isch&sa=1&ei=vbcdXZT7AYXEwALBzqbwDA&q=red+cross
  • https://www.nextdeal.gr/sites/default/files/styles/article_single_940x565/public/article/2019-05/dr._antonios_aygerinos_2.jpg?itok=8ex6OCYO
  • https://www.thebest.gr/article/523752-
  • https://tempo24.news/sites/default/files/styles/article_660x495/public/articles/2019/05/08/er_st1.jpg?itok=vgRYXNr4
  • https://eparxiakofos.gr/wp-content/uploads/2018/05/P1150556.jpg
  • https://cdn7.bbend.net/media/com_news/story/2017/05/18/355520/main/Igoumenitsa_18_5.JPG

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*


Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.