Συνέντευξη με τον κ. Γαλατά Ιωάννη, CBRNe Expert

 

Fire Rescue Pedia:  Αγαπητέ κ. Γαλατά σας ευχαριστούμε θερμά για την συνέντευξη σας στο Fire Rescue Pedia, ξεκινώντας θα θέλαμε να κάνετε μια ιστορική ανάδρομή της καριέρας σας.

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Σας ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση! Είναι πάντα χαρά μου να επικοινωνώ με συναδέλφους του ευρύτερου CBRNe χώρου!  Είμαι Ταξίαρχος-Ιατρός (ε.α.) με ειδικότητα την Αλλεργιολογία & Κλινική Ανοσολογία με μετεκπαίδευση στην Αεροβιολογία (Worcester University College, UK) και την  Ιατρική & Κτηνιατρική Ακαρεολογία (Reading University, UK). Υπηρέτησα σε διάφορες μονάδες του Στρατού Ξηράς και επί σχεδόν δύο δεκαετίας ήμουν ο Δντής του Τμήματος Αλλεργιολογίας/Κλινικής Ανοσολογίας του 401 ΓΣΝΑ. Το 2001 έτυχε να υπηρετώ ως Τμηματάρχης Εκπαίδευσης & Επιχειρήσεων στη Δνση Υγειονομικού Σ.Ξ. την περίοδο που έλαβε χώρα η τρομοκρατική επίθεση στη Νέα Υόρκη και το Πεντάγωνο (9/11) και η επακόλουθη διεθνής τρομοκράτηση από το γράμματα άνθρακα.

Αυτό ήταν το σημείο εμπλοκής μου στα θέματα ασύμμετρων απειλών που μεγιστοποιήθηκε την περίοδο της προετοιμασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα (2004). Εκπαιδεύτηκα σε πολλές χώρες του εξωτερικού (Μ. Βρετανία, Ελβετία, Τσεχία, Σλοβακία, Φινλανδία, Γαλλία, Ιράν) σε στενή συνεργασία με τον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW). Επειδή οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν οι πρώτοι μετά την 11η Σεπτεμβρίου δεν υπήρχε σχετικό πλάνο αντίδρασης το οποίο κλήθηκαν να συντάξουν οι ΕΔ.

Υπέβαλα το πρώτο draft στην Επιτροπή Ασφάλειας των Ο.Α. το οποίο τελικά εγκρίθηκε από την Διεθνή Συμβουλευτική Επιτροπή (7 χώρες) και το οποίο έκτοτε εφαρμόζεται σε κάθε παρόμοια μέγα-διοργάνωση. Η τελευταία θέση υπηρεσίας πριν από την παραίτηση μου (2010) ήταν ως Δντής του Τμήματος Ασύμμετρων Απειλών στη Δνση Ανάλυσης Πληροφοριών, Διακλαδική Δνση Στρατιωτικών Πληροφοριών/ΓΕΕΘΑ. Την περίοδο εκείνη περάτωση τις σπουδές για την απόκτηση Master στο αντικείμενο «Διεθνής Τρομοκρατία, Οργανωμένο Έγκλημα και Διεθνής Ασφάλεια» (Coventry University, UK).

Τέλος, σε πρόοδο είναι η διδακτορική διατριβή μου με θέμα «Διαχείριση μολυσμένων νεκρών μετά από ΧΒΡΠ επίθεση σε αστικό περιβάλλον» (ΚΠΑ/ΙΣ). Σήμερα ασχολούμαι με την έκδοση του ηλεκτρονικού περιοδικού C2BRNE Diary (μηνιαία έκδοση για CBRN πρώτους ανταποκριτές σε περισσότερες από 80 χώρες), είμαι Επιστημονικός Συνεργάτης στο Κέντρο Μελετών Ασφαλείας (Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη – σε ερευνητικά προγράμματα της ΕΕ με θέμα την ασφάλεια/CBRNe), μέλος του Διδακτικού Συμβουλίου στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης Tor Vergata (επισκέπτης καθηγητής στο πρόγραμμα International CBRNe Masters), Manager @ CBRN Knowledge Center, International CBRNE Institute (Βέλγιο) και συνιδρυτής & Director of Operations and Training στη νεοσύστατη (2018) Qatar CBRN Academy (Qatar Ministry of Defense).

Fire Rescue Pedia:  Γίνεται τα τελευταία χρόνια πολύς λόγος για συμβάντα που αποτελούνται από παράγοντες Χ.Β.Ρ.Π. ή Ρ.Β.Χ.Π. ή C.B.R.N.e πιστεύεται ότι είναι μια τάση λόγω της αυξανόμενης απειλής από τρομοκρατικές οργανώσεις ή απλά μια καθημερινότητά που πρέπει να μάθουμε να ζούμε;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Μετά τα γράμματα άνθρακα και την επίθεση με Sarin στο μετρό του Τόκυο (1995) ακολούθησε ένα μεγάλο διάστημα ηρεμίας. Η απειλή ξανάγινε πραγματική μετά τη χρήση χημικών όπλων στη Συρία και κυρίως μετά την ενδυνάμωση του Ισλαμικού Κράτους που επιχειρούσε κυρίως στη Συρία και το Ιράκ. Παρά την ολοκληρωτική ήττα του τελευταίου, η απειλή ακούει πλέον στο όνομα των Ευρωπαίων τζιχαντιστών που προσπαθούν με κάθε τρόπο να επιστρέψουν στις πατρίδες τους (και στην ΕΕ) μεταφέροντας στις αποσκευές τους τεχνογνωσία και πολεμική εμπειρία με άγνωστες (ή γνωστές) συνέπειες στα χρόνια που θα ακολουθήσουν.

Το λαθρομεταναστευτικό τσουνάμι που κατακλύζει την Πατρίδα μας εξυπηρετεί τις προσπάθειες τους παρά το γεγονός των κλειστών συνόρων και την επ’ έργω μη συμπαράσταση των λοιπών κρατών-μελών της υποτιθέμενης ΕΕ. Απαιτείται εγρήγορση και σωστή προετοιμασία πλην όμως δεν υπάρχει το ανάλογο ενδιαφέρον από τους εμπλεκόμενους φορείς που αναλώνονται σε περιστασιακές εκπαιδεύσεις και σπασμωδικές προμήθειες εξοπλισμού χωρίς να υπάρχει συντεταγμένο εθνικό σχέδιο CBRNe άμυνας.

Fire Rescue Pedia:  Θεωρείται ότι οι Βιολογικοί παράγοντες είναι πιο επικίνδυνοι σε μια τρομοκρατική ενέργεια και αν ναι γιατί;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Μπορεί οι CR(N) παράγοντες να είναι πιο εντυπωσιακοί καθώς προκαλούν άμεσα απώλειες υγείας, η βιοτρομοκρατία είναι πολλαπλασίως πλέον επικίνδυνη καθώς η απελευθέρωση παραγόντων κατηγορίας «Α» μπορεί να οδηγήσει σε πανδημία η οποία σε σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να εξαπλωθεί παγκοσμίως. Τα βιολογικά και τα πυρηνικά είναι Όπλα Μαζικής Καταστροφής σε αντιδιαστολή με τα χημικά και ραδιολογικά που είναι Όπλα Μαζικής Αναταραχής (Weapons of mass destruction vs. Weapons of mass disruption). Επιπρόσθετα, το διπλό πρόσωπο των σύγχρονων βιοτεχνολογιών μπορεί να οδηγήσει στην κατασκευή πιο δραστικών βιολογικών όπλων με απρόβλεπτες συνέπειες (πχ. γονιδιακή τεχνολογία CRISPR-Cas9).

Fire Rescue Pedia:  Προσφάτως σε αρθρογραφία σας αλλάξατε το ακρώνυμο του CBRNe σε C2BRNe ποιος ο λόγος και γιατί πιστεύετε ότι πρέπει πάλι να τροποποιηθεί ενισχυόμενο από το διπλό C.

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Νομίζω ότι κάποια στιγμή στο εγγύς μέλλον, η νέα ορολογία (C2 = Chemical & Cyber), θα έχει την θέση της ως το διάδοχο ακρωνύμιο του CBRNe. Ολες σχεδόν οι μορφές των κυβερνοαπειλών μπορούν κάλλιστα να συνδυαστούν με τα CBRNe γεγονός που καθιστά τις εν λόγω απειλές πλέον πολύπλοκες και δύσκολα αντιμετωπίσιμες καθώς σήμερα, σχεδόν τα πάντα περιέχουν και έναν μικροϋπολογιστή (από τα αυτοκίνητα μας μέχρι το σύγχρονα οπλικά συστήματα).

Fire Rescue Pedia:  Μιλώντας για κυβερνοεπιθέσεις πόσο ασφαλή θεωρείται ότι είναι τα Ελληνικά Νοσοκομεία τα οποία διαθέτουν συστήματα τηλεμετρίας ελέγχου καρδιακού παλμού και οξυμετρίας αλλά και τα προσωπικά δεδομένα όλων των ασθενών;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Οι κυβερνοεπιθέσεις κατά νοσοκομείων είναι πλέον πραγματικότητα (και στην Ελλάδα) και αναμένεται να ενταθούν στα επόμενα χρόνια. Και μπορεί μεν τα απαιτούμενα λύτρα εκβιασμού να μην απειλούν ζωές, η κακόβουλη παρέμβαση σε συστήματα υποστήριξης υγείας θα θέσει σε άμεσο κίνδυνο τη υγεία των νοσηλευομένων (ατομικά αλλά και μαζικά). Μπορεί να βάλαμε χαρτιά και στυλό στα συρτάρια μας, αλλά καλό είναι να μην τα πετάξουμε!

Fire Rescue Pedia:  Παραμένοντας στο χώρο των νοσοκομείων, πόσα έτοιμα είναι στην Ελλάδα να δεχθούν μια μαζική εισροή ασθενών μετά από μια τρομοκρατική ενέργεια ή ένα μεγάλο τεχνολογικό ατύχημα όπου θα περιλαμβάνει χημικά ή ραδιενεργά υλικά;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Δυστυχώς οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 ήταν η ευκαιρία μας να δρομολογήσουμε την CBRN άμυνα των μεγάλων νοσοκομείων της χώρας αλλά ως συνήθως, μετά από κάθε συναγερμό εθνικής εμβέλειας (Μάτι, Μάνδρα, σεισμοί, Ίμια) οι υπεύθυνοι συνεχίζουν τον ύπνο τους ονειρευόμενοι ότι «τέτοιο κακόν δεν θα ξαναγίνει!»

Η μονάδα μου (Ολυμπιακή Νοσοκομειακή Μονάδα ΧΒΡΠ Αντίδρασης) – η μόνη που αναπτύχθηκε στο 401 ΓΣΝΑ κατά τη διάρκεια των αγώνων – διαλύθηκε τον Οκτ 2004 και το μόνο καλό που επιτεύχθηκε ήταν η απορρόφηση μέρους της στον νεοσύστατο Ειδικό Λόχο ΠΒΧ Άμυνας (ΕΔΛΟ/ΠΒΧ). Τόση εκπαίδευση στο εξωτερικό, τόσα καινοτόμα υλικά, τόση προσπάθεια, εμπειρία και αγωνία εξαφανίστηκαν εν μια νυκτί και ανερυθρίαστα…

Έπειτα είναι και η στάση των υγειονομικών των νοσοκομείων. Γιατί να εμπλακούν στην περιπέτεια μιας «νέας ειδικότητας» χωρίς κανένα κέρδος ή κίνητρο όταν καθημερινά παλεύουν την αρρώστια, αντιμέτωποι με τον πόνο των συνανθρώπων τους σε ένα πεπαλαιωμένο και αδιάφορο σύστημα υγείας; Ίσως, εάν εισαχθεί ένα σύντομο μάθημα «CBRN Ιατρικής» στις ιατρικές και νοσηλευτικές σχολές, να αναθεωρήσουν τις απόψεις τους και να καταλάβουν ότι πρώτιστα αφορά την δική τους επιβίωση ώστε να μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους.

Fire Rescue Pedia:  Ερχόμενοι στα σώματα ασφαλείας πιστεύετέ ότι είναι έτοιμα να αντιμετωπίσουν ένα πραγματικό περιστατικό τύπου CBRNe;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Με ορισμένες εξαιρέσεις, η απάντηση είναι όχι! Σε καλύτερο επίπεδο είναι οι μονάδες της ΕΜΑΚ/ΠΥ αλλά εάν μελετήσει κανείς τις ασκήσεις τους θα ανακαλύψει αδυναμία ρεαλιστικών σεναρίων και προβλήματα στην εκπαίδευση του προσωπικού. Πολλοί ξεχνούν ότι «εάν δεν το κάνεις σωστά στις ασκήσεις, είναι μάλλον απίθανο να το κάνεις σωστά σε ένα πραγματικό περιστατικό!»

Τονίζω ότι στην περίπτωση των CBRNe, κάθε λάθος θα κοστίσει ζωές! Επιπρόσθετα, τα σχέδια θα πρέπει να γίνουν «ανθρωποκεντρικά» δηλαδή να στοχεύουν στο «τι θα κάνουν τα θύματα και όχι στο τι θα πρέπει να κάνουν!» Υποστηρίζω ένθερμα την τροποποίηση του αρχικού σχεδιασμού CBRN αντίδρασης με βάσει την εμπειρία από το Τόκυο αλλά και την απλή λογική καθώς το 80% των θυμάτων που μπορεί να περπατήσει θα διαφύγει από το σημείο του συμβάντος και εάν έχει πρόβλημα θα πάει στο πλησιέστερο νοσοκομείο αλλά και σε κάθε νοσοκομείο της πόλης (160 νοσοκομεία του Τόκυο περιέθαλψαν θύματα της επίθεσης με σαρίν στο μετρό) με δικά του μέσα (85%) χωρίς να περιμένει επί τόπου την άφιξη των πρώτων ανταποκριτών. Επιπρόσθετα, τα νοσοκομεία θα κατακλυστούν από «ανησυχούντες-υγιείς» σε αναλογία 1 προς 5 (άτομα που «νομίζουν» ότι μολύνθηκαν παρά το γεγονός ότι ήταν μακριά από το σημείο της επίθεσης). Η νέα πρόταση σκιαγραφείται στο παρακάτω γράφημα:

Fire Rescue Pedia:  Μετά το 2004 έγιναν αρκετές εκπαιδεύσεις στα στελέχη της Πυροσβεστικής της Αστυνομίας του Λιμενικού και άλλων κλάδων;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Σε μια διαδρομή 15 ετών, ο αριθμός των εκπαιδεύσεων είναι ελάχιστος. Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το αρχικό προσωπικό που είχε λάβει σημαντικές εκπαιδεύσεις την Ελλάδα και το εξωτερικό έχει μεγαλώσει, αποστρατευθεί, κλπ χωρίς να υπάρχει διάδοχη κατάσταση, αποκαλύπτει το μέγεθος του προβλήματος. Η CBRN εκπαίδευση δεν γίνεται εφάπαξ και αυτό ήταν δια βίου – καμία σχέση με το ποδήλατο! Απαιτείται συνέχεια, προσαρμογή και εγκλιματισμός προκειμένου να διατηρηθεί η γνώση, να αυξηθεί η δεξιότητα και να εμφυτευθεί η εμπιστοσύνη στις ικανότητες και τον εξοπλισμό εκάστου. Οι τόσο αραιές εκπαιδεύσεις είναι ουσιαστικά «σαν την πρώτη φορά» χωρίς συνολικά να προσφέρουν τίποτα! Και για τις εκπαιδεύσεις πρέπει να υπάρχει σχέδιο αλλά και μετά την εκπαίδευση πρέπει τα άτομα να υπηρετούν σε κάποια σχετική μονάδα η οποία θα συνεχίσει την εκπαίδευση τους με νέα σενάρια αναλόγως αποστολής και με νέα υλικά που θα είναι διαθέσιμα στο μέλλον.

Fire Rescue Pedia:  Ο εξοπλισμός που έχει στην διάθεση του ο Στρατός το Ναυτικό και η Αεροπορία πιστεύετε ότι επαρκεί για την αντιμετώπιση αυτών των περιστατικών; δηλαδή εκτός των εξοπλιστικών προγραμμάτων που αφορούν όπλα, ο εξοπλισμός στολών μασκών κλπ. αλλά και πιο ειδικότερα των αντιδότων σε περίπτωση προσβολής από Χημικούς Πολεμικούς Παράγοντες είναι επαρκής;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Παρά το γεγονός ότι γνωρίζω εκ των έσω τα πράγματα και την εξαιρετική συνεργασία μου με τη Σχολή Ειδικών Όπλων (ΣΕΟΕΔ) και τον ΕΔΛΟ/ΠΒΧ, λόγω της ευαισθησίας του θέματος σε καιρούς δύσκολους και επικίνδυνους, δεν θα ήθελα να απαντήσω στη συγκεκριμένη ερώτηση. Θα πω όμως ότι οι πολιτικές και στρατιωτικές ασπίδες της Πατρίδας μας θα πρέπει να έχουν τα καλύτερα προκειμένου να εκτελέσουν την αποστολή τους βγάζοντας το φίδι από την τρύπα του!

Fire Rescue Pedia:  Μιλώντας για την εκπαίδευση και την επιμόρφωση στελεχών στα Σ.Α. αλλά και στις Ε.Δ. τι πιστεύετε ότι πρέπει να αλλάξει ή να βελτιωθεί με γνώμονα την μεγιστοποίηση της ασφάλειας και της τεχνογνωσίας τους;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Σαφώς πρέπει και να αλλάξει και να βελτιωθεί! Υπάρχουν τόσα σύγχρονα υλικά προσομοίωσης που θα κάνουν την εκπαίδευση ρεαλιστική και ενδιαφέρουσα (πχ. ηλεκτρονικοί ανιχνευτές CBRN προσομοίωσης, υγρά χημικά προσομοίωσης, εφαρμογές smartphone, εικονική πραγματικότητα, CBRN λογισμικά, κλπ.) σε συνδυασμό με σενάρια βασισμένα σε πραγματικά περιστατικά (παλαιά και πρόσφατα – πχ. δολοφονίες με VX ή χρήση drones/swarms με CBRN φορτία). Βέβαια, όλα αυτά απαιτούν εν τω βάθει γνώση του αντικειμένου και καθημερινή παρακολούθηση των διεθνώς δρώμενων. Ακόμη ένα κενό στο σύστημα μας!

Fire Rescue Pedia:  Οι τεχνολογικές εξελίξεις πιστεύεται βοηθάνε στην αντιμετώπιση των περιστατικών CBRNe ή απλά προσθέτουν και άλλα προβλήματα στο χειρισμό πολύπλοκων συσκευών;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Οι τεχνολογικές εξελίξεις πάντα βοηθούν. Ο CBRN πρώτος ανταποκριτής δεν είναι απλά ένας διασώστης! Πρέπει να έχει γνώσεις και δεξιότητες σε πολλούς τομείς και να φροντίζει να τις διατηρεί (με τη συμβολή βεβαίως και της υπηρεσίας του ) μελετώντας και συμμετέχοντας σε διεθνή συνέδρια, ομάδες εργασίας, εκθέσεις αμυντικού υλικού κλπ. Μπορεί επίσης να σχεδιάζει και να κατασκευάζει τα δικά του υλικά που θα καλύψουν συγκεκριμένες ανάγκες της αποστολής του με σημαντική μείωση του κόστους (σε σύγκριση με έτοιμα εμπορικά προϊόντα που καλύπτουν συνήθως γενικές ανάγκες).

Λαμπρό παράδειγμα είναι το roller system για την διακίνηση των φορείων στον σταθμό απολύμανσης που κατασκεύασε ο ΕΔΛΟ/ΠΒΧ! Μπορούμε να κατασκευάσουμε γραμμές απολύμανσης για το προσωπικό (ΡΡΕ), για οχήματα (από ασθενοφόρα μέχρι τανκς) ακόμη και σκηνές απολύμανσης (για τις ΕΔ). Αρκεί να υπάρχει θέληση και φαντασία!

Fire Rescue Pedia: Ερχόμενοι σε εθελοντικές ομάδες και συλλόγους και την ανάγκη προσφοράς που υπάρχει σε περιπτώσεις μαζικών ατυχημάτων, τι πιστεύετε ότι θα έπρεπε να προσφέρουν ως υπηρεσίες με γνώμονα την ασφάλεια τους πρωτίστως;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Τα CBRN είναι διαφορετικά σε σύγκριση με τις φυσικές καταστροφές και τα τεχνολογικά ατυχήματα μεγάλης κλίμακας καθώς τα θύματα είναι εξ αρχής μολυσμένα και οι πρώτοι ανταποκριτές πρέπει να φέρουν PPE (Levels A ή B/C). Οι εθελοντικές ομάδες μπορούν να συνεισφέρουν στις ανάγκες της Ψυχρής Ζώνης («καθαρές» απώλειες υγείας, ψυχοκοινωνική υποστήριξη θυμάτων και διασωστών, διακομιδές, προσωρινή στέγαση, επικοινωνίες κλπ).  Μπορούν επίσης να διοργανώνουν ενημερωτικές ημερίδες με συμμετοχή CBRN ειδικών που θα ενημερώνουν τις κοινότητες για τις απειλές, τις επιπτώσεις τους και τα μέτρα προστασίας που οι πολίτες μπορούν να πάρουν αναλόγως περιστάσεως και οδηγιών της ΓΓΠΠ.

Fire Rescue Pedia:  Αν κάποιος θέλει να ακολουθήσει το κλάδο του CBRNe επαγγελματικά τι θα τον συμβουλεύατε;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Απλά να μεταναστεύσει! Πως να ασχοληθεί κάποιος επαγγελματικά τη στιγμή που ο εργοδότης (το κράτος) δεν ενδιαφέρεται σοβαρά; Τα CBRN είναι κάτι σαν χόμπι για άτομα που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι «το αναπάντεχο πάντα συμβαίνει!»

Fire Rescue Pedia:  Κατά την διάρκεια της καριέρας σας υπήρξε κάποιο σοβαρό περιστατικό που θυμάστε;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Θα προσπεράσω την ερώτηση 😊

Fire Rescue Pedia:  Παρατηρούμε ότι λείπετε συχνά στο εξωτερικό για συνέδρια και σεμινάρια, θεωρείται ότι υπάρχει γόνιμο έδαφος για την ανάπτυξη του αντικειμένου του CBRNe στην Ελλάδα;

κ. Γαλατάς Ιωάννης : Σαφώς και υπάρχει έδαφος αλλά μόνον σε επίπεδο ιδιωτικής πρωτοβουλίας και με ίδια κεφάλαια (με μικρή μόνον ανταπόδοση της επένδυσης). Προσωπικά κουράστηκα να βαράω το κεφάλι μου σε κλειστές πόρτες αλλά είμαι πάντα έτοιμος να διαβώ χαραμάδες!

Fire Rescue Pedia:  Σας ευχαριστούμε θερμά για αυτή την συνέντευξη και ευχόμαστε υγεία και ασφάλεια στην εργασία σας.

Για το Fire Rescue Pedia, Συμεών Μπανός 

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*


Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.