Η επαγγελματική εξουθένωση στους Εθελοντικούς Πυροσβεστικούς Σταθμούς

 

10/2/2014

Τι είναι το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout);

Ο όρος «Burnout» ή «επαγγελματική εξουθένωση» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ την δεκαετία του 1970. Παρότι σήμερα ακόμη δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισμός για το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης συχνά ορίζεται ως η ψυχολογική και σωματική κατάρρευση η οποία προκαλείται εξαιτίας του επαγγελματικού τρόπου ζωής.

Τα πρώτα δύο χρόνια, οι περισσότεροι άνθρωποι, συμμετέχουν με ενθουσιασμό στις δραστηριότητες μιας πυροσβεστικής υπηρεσίας. Αλλά καθώς περνά ο χρόνος και η προσωπική επαγγελματική ζωή τους γίνεται όλο και πιο αγχωτική, το κίνητρό τους πέφτει πολλές φορές. Μετά από πολλά χρόνια στη ίδια υπηρεσία, είναι πιθανό να συμβαίνει ακόμα το αντίθετο, η εθελοντική παρουσία τους ξαφνικά να είναι περισσότερο ένα βάρος.

Δεν είμαι ψυχολόγος, έτσι είναι πιθανό ότι δεν χρησιμοποιώ το όρο «burnout» στη σωστή του διάσταση. Δεν είμαι επίσης βέβαιος εάν μπορεί ή όχι επιστημονικά, με ιατρικούς όρους, να υποφέρουν και οι εθελοντές από το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης, αφού η συμμετοχή τους αφορά ένα χόμπι. Αλλά σε διάφορες συζητήσεις τα τελευταία δύο χρόνια, έχω την αίσθηση ότι υπάρχουν εθελοντές πυροσβέστες που είναι πραγματικά άρρωστοι και κάποιοι έχουν εντελώς καεί. Αυτός είναι ο λόγος που θα ήθελα το άρθρο αυτό να είναι χρήσιμο και να ευαισθητοποιήσει ίσως για το θέμα λίγο τους επικεφαλής του σταθμού. Αυτό, το burnout, πολλές φορές συμβαίνει ακόμη και σε πολύ αφοσιωμένους πυροσβέστες που η απώλειά τους από την υπηρεσία θα κοστίσει.

Πώς μπορώ να αναγνωρίσω αν ένας πυροσβέστης έχει σύνδρομο burnout;

Σύμφωνα με τη Wikipedia, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι «η αναποτελεσματικότητα και η νωθρότητα» καθώς και «κυνική διάθεση που επικρατεί απέναντι στους συναδέλφους» αλλά και γενικότερα με τους ανθρώπους με τους οποίους συναναστρέφονται ακόμη και στη προσωπική τους επαγγελματική ζωή. Το τελευταίο ιδίως με έκανε να σκεφτώ τη συμπεριφορά burnout στο δικό μου περιβάλλον. Σίγουρα, υπάρχουν άνθρωποι που απλά πάντα διαμαρτύρονται, αλλά χρειάζεται να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή, εάν δεν χρησιμοποιείται η διαμαρτυρία απλώς για να χρησιμοποιηθεί, αλλά ότι συνεχίζεται και γίνεται χειρότερη με την πάροδο του χρόνου. Ορισμένες δηλώσεις υπεύθυνων για τη νεολαία και τις εποπτικές αρχές έρχονται στο μυαλό μου: «Η νεολαία που χρησιμοποιείται στη υπηρεσία έχει πολύ πιο ενδιαφέρον», «πραγματικά δεν θέλουν να μάθουν τίποτα πια», «δεν σκέφτονται ποτέ τίποτα το νέο», ή «τίποτα δεν θα αλλάξει σε αυτή την υπηρεσία έτσι κι αλλιώς» , κλπ …

Όταν μια δήλωση, αυτού του τύπου γίνεται, δεν είναι αμέσως μια αιτία για συναγερμό. Αλλά αν αυτή μετατρέπετε σε μια σταθερά αρνητική στάση και οι δηλώσεις μετατρέπονται σε εκφράσεις ρουτίνας, είναι μια καλή αφορμή για τον προϊστάμενο για να σκάψει λίγο βαθύτερα. Εάν το εν λόγω πρόσωπο είναι ο ίδιος ο εκπαιδευτής ή ο επόπτης στην πυροσβεστική υπηρεσία, η αρνητική του στάση δεν θα επηρεάσει μόνο το έργο του, αλλά τους πυροσβέστες γύρω του. Αυτό απαιτεί έγκαιρη την πρόληψη διότι πιθανότατα περισσότερα μέλη θα παρασυρθούν σε «αδράνεια».

Τι μπορείτε να κάνετε για να αποφύγετε το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης;

Ο πιο επιτυχημένος τρόπος για την καταπολέμηση του συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης είναι το άτομο να εργαστεί ώστε να την προλάβει στα πρώτα στάδια. Αυτό που είναι πιο εύκολο για το πρόσωπο που έχει πληγεί να κάνει κάτι για τον εαυτό του. Σίγουρα, είναι πολύ πιο εύκολο να κάνετε στη δουλειά σας, με ευελιξία και αρκετό θάρρος, να δοκιμάσετε καινοτόμες προσεγγίσεις και αυτό είναι δυνατό να επιτευχθεί σε τμήμα εθελοντών πυροσβεστών.

Μιλώντας γι’ αυτό

Συζητήσεις σε τακτική βάση είναι σημαντικές (on the kitchen table)
Για την αποφυγή τυχόν αρνητικών εξελίξεων, όσο το δυνατόν νωρίτερα, είναι σημαντικό οι επικεφαλείς, να μιλήσετε με τους πυροσβέστες. Με αυτό τον τρόπο, λανθασμένες προσδοκίες μπορούν να ξεκαθαριστούν, και θα μπορούσε κανείς να είναι σε θέση να αποκτήσει ένα είδος διορατικότητας για το πόσο μπορούν να «ζυγίσουν» τα κατώτερα ιεραρχικά μέλη της ομάδας. Μπορεί να είναι πολύ απογοητευτικό για τους έχοντες πληγεί, όταν ορισμένες διαδικασίες πηγαίνουν συνεχώς άσχημα και δεν βελτιώνονται, ανεξάρτητα από το αν είναι η γραφειοκρατία, ο συναγερμός ή την προετοιμασία για ασκήσεις.

Εκχώρηση διαφορετικών καθηκόντων.

Μια άλλη επιλογή είναι να δοθούν στο πυροσβέστη νέα ή διαφορετικά καθήκοντα. Υπάρχουν συνήθως πολλά που μπορούμε να κάνουμε σε κάθε πυροσβεστική υπηρεσία και ένας νέος τομέας ευθύνης μπορεί να είναι μια ανάσα φρέσκου αέρα για τον πυροσβέστη, αλλά και να τον κάνει να αισθανθεί πιο χρήσιμος. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να πάρει ένα νέο αυτοκίνητο ή να λάβει εκπαίδευση σε ένα νέο αντικείμενο κατάρτισης.

Νέος επικεφαλής / νέο περιβάλλον

Στον επαγγελματικό κόσμο, είναι φυσιολογικό στις μέρες μας, να αλλάζουμε εργοδότη κάθε 4 – 6 χρόνια. Είναι πιο δύσκολο, βέβαια, στην πυροσβεστική να γίνει αυτό, καθώς υπάρχει συνήθως μόνο μία τοπική εθελοντική πυροσβεστική υπηρεσία. Κάποιος που πέρασε πολλά χρόνια με την ίδια μονάδα, ξέρει τα πάντα απ’ έξω και ανακατεμένα. Έτσι, ίσως θα βοηθούσε να συμμετάσχει στην εκπαίδευση διαφορετικής μονάδας ή γειτονικής πυροσβεστικής υπηρεσίας. Θα συναντήσει νέους ανθρώπους, άλλες εποπτικές αρχές και θα μάθει νέα πράγματα. Όταν επιστρέψει στην παλιά του υπηρεσία, για παράδειγμα μετά από ένα χρόνο, μάλλον θα παρατηρήσει ότι τα πάντα δεν ήταν πραγματικά τόσο κακά στη δική του Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Κάντε ένα διάλειμμα

Αν τίποτα από τα παραπάνω δεν σας βοηθάει, ίσως το άτομο, μπορεί να προσπαθήσει να πάρει κάποια απόσταση από τη καθημερινότητα. Πριν ένας πυροσβέστης αφήσει μονάδα του για το καλό του, θα πρέπει να τεθεί σε άδεια για αρκετούς μήνες. Με αυτό τον τρόπο, θα μπορούσε να πάρει κάποια αναγκαία ανάσα από το να είναι ένας πυροσβέστης που τελικά πρόκειται να παραιτηθεί από τη δουλειά του.

Τι πιστεύετε εσείς; Έχετε αντιληφθεί παρόμοια συμπεριφορά στο δικό σας πυροσβεστικό σταθμό; Μήπως κάποιος από τους συναδέλφους σας χρειάζεται βοήθεια για το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης;

Πηγή http://www.feuerwehrleben.comhttp://www.mkarapatsia.gr

Μετάφραση – Προσαρμογή για το Fire.gr, Χ. Ζαφειρίου

 

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*


Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.