Εξαερισμός Θετικής πίεσης Καιγόμενων χώρων

 

26/10/2014

Μετάφραση – επιμέλεια: Γαϊτανίδης Ιωάννης Πυραγός
Δημοσιεύθηκε στο τεύχος 99, Μαίου-Ιουνίου του 2003 της Πυροσβεστικής Επιθεώρησης

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων, έχουμε γίνει μάρτυρες τεχνολογικών εξελίξεων, οι οποίες έχουν επηρεάσει άμεσα ή έμμεσα το πυροσβεστικό έργο. Τα χαρακτηριστικά καύσης των χρησιμοποιούμενων, σήμερα, υλικών έχουν αυξήσει κατακόρυφα τους κινδύνους για τους πυροσβέστες, γεγονός που μας αναγκάζει να αναθεωρήσουμε και να δούμε προσεκτικότερα τις τακτικές και στρατηγικές μας σε σχέση με τον εξαερισμό των καιγόμενων χώρων.

Στο παρελθόν, ο εξαερισμός καιγόμενων χώρων αποτελούσε μέρος των κατασβεστικών επιχειρήσεων χωρίς όμως, κατ’ ανάγκη να είναι υποχρεωτικός και γι’ αυτό το λόγο σε πολλές περιπτώσεις δεν χρησιμοποιείτο καθόλου. Στις πυρκαγιές των τελευταίων ετών, όμως, αυτός είναι απαραίτητο να προηγηθεί της εισόδου των πυροσβεστών σε καιγόμενο χώρο.

Οι αξιωματικοί πρέπει να κατανοήσουν, ότι οι κίνδυνοι της κατάσβεσης εσωτερικών χώρων έχουν αλλάξει. Ο εφησυχασμός και η νοοτροπία ότι «πάντα το κάναμε έτσι» πιθανόν να μην είναι πλέον ο πιο αποτελεσματικός και ασφαλής τρόπος αντιμετώπισης του νέου αυτού εχθρού. Η τεχνολογία έχει εισαγάγει τη χρήση συνθετικών υλικών που έχουν αντικαταστήσει το φυσικά προϊόντα που χρησιμοποιούνταν παλιά στις κατοικίες και στα εμπορικά καταστήματα. Για παράδειγμα, τα πλαστικά αντικατέστησαν το ξύλο, το αφρολέξ αντικατέστησε το βαμβάκι σα γέμιση στα μαξιλάρια επιπλώσεων μαζί με άλλα συνθετικά καλύμματα.
Οι επιπτώσεις για τους πυροσβέστες είναι προφανείς αν συγκρίνουμε τις τιμές της παραγόμενης θερμότητας στις σημερινές πυρκαγιές σε σχέση με αυτές του παρελθόντος. Μετά την πλήρη καύση 450 γραμμαρίων ξύλου παράγονται 8.000 BTUS, όταν αντίστοιχη ποσότητα πλαστικών παράγει 16.000 BTUS. Επιπλέον, παράγεται πυκνός μαύρος καπνός, που περιορίζει ακόμα περισσότερο την ορατότητα.

Εφαρμογή εξαερισμού θετικής πίεσης

Τα τελευταία 15 χρόνια το Πυροσβεστικό Σώμα έχει ξεκινήσει να χρησιμοποιεί ένα νέο εργαλείο: τον βενζινοκίνητο εξαεριστήρα που τοποθετείται στο εξωτερικό του οικήματος για να «στείλει» αέρα μέσα στον καιγόμενο χώρο. Αυτό το εργαλείο κάνει την δουλειά μας ασφαλέστερη και ευκολότερη. Ας δούμε λίγο όλη τη φιλοσοφία χρήσης του. Σαν πυροσβέστες, όταν επιχειρούμε να κατασβέσουμε μία πυρκαγιά σε κτίριο έχουμε να αντιμετωπίσουμε τη «θετική πίεση της πυρκαγιάς». Δεδομένης της αύξησης της θερμοκρασίας στον καιγόμενο χώρο υπάρχει και αυξημένη πίεση εντός του χώρου. Η θερμότητα αυξάνει την πίεση. Αυτή η αύξηση της πίεσης είναι απλά «η θετική πίεση της πυρκαγιάς», γεγονός που εξηγεί τη δύναμη εξόδου των προϊόντων της καύσης από κάποιο άνοιγμα του κτιρίου. Οι φυσικοί νόμοι των αερίων επιτρέπουν τη μετακίνηση των προϊόντων καύσης, από μια περιοχή υψηλής πίεσης σε μια περιοχή χαμηλής πίεσης.

Σίγουρα, όλοι μας έχουμε αντιμετωπίσει το φαινόμενο να εισερχόμαστε σε καιγόμενο χώρο, χωρίς εξαερισμό και καυτοί καπνοί και υπερβολική θερμότητα να εξέρχονται την ίδια στιγμή από την ίδια είσοδο. Εάν δεν υπάρχουν ανοίγματα στο χώρο, τα προϊόντα καύσης ακολουθούν απλά τον συντομότερο δρόμο και αυτόν της μικρότερης αντίστασης στην πορεία τους για εκτόνωση, οριζόντια και κάθετα. Αυτή είναι και η βασικότερη αιτία της επέκτασης της πυρκαγιάς σε κάποιο κτίριο.

Εφαρμόζοντας εξωτερικά εξαερισμό θετικής πίεσης σε κάποιο κτίριο αυξάνουμε και διατηρούμε υψηλότερη εσωτερική πίεση από την υπάρχουσα εξωτερικά του κτιρίου. Δημιουργώντας κάποιο άνοιγμα στην αντίθετη πλευρά του κτιρίου, βρίσκει εφαρμογή ο προαναφερθείς ιδανικός νόμος των αερίων και έτσι τα προϊόντα καύσης μετακινούνται από χώρο υψηλής πίεσης σε χώρο χαμηλής πίεσης (εξωτερικά του δημιουργηθέντος ανοίγματος). Το αποτέλεσμα θα είναι ο υποβιβασμός της εσωτερικά αναπτυχθείσης θερμοκρασίας, η αύξηση της ορατότητας και η μείωση της τοξικότητας των καπνών, ώστε να γίνουν οι απαραίτητες κατασβεστικές και διασωστικές ενέργειες.

Για να έχει επιτυχία η παραπάνω μέθοδος θα πρέπει ο επικεφαλής να έχει σαφή άποψη του όλου κτιρίου, συλλέγοντας πληροφορίες από τους παρευρισκόμενους και έχοντας γυρίσει τον χώρο όλο εξωτερικά (σωστή αναγνώριση) καταστρώνοντας έτσι ένα αποτελεσματικό σχέδιο δράσης.

Ελέγχοντας ένα κτίριο εξωτερικά και περιμετρικά δημιουργείται η δυνατότητα, κοιτώντας τα παράθυρα, να γίνει εντοπισμός των υπνοδωματίων, της κουζίνας και των λοιπών χώρων. Κατά τη διαδικασία αυτού του ελέγχου θα πρέπει να απαντηθούν τα ακόλουθα ερωτήματα:

  1. Υπάρχουν εγκλωβισμένοι;
  2. Πού, εντός του κτιρίου, εθεάθησαν τελευταία;
  3. Μήπως βρίσκονται στην πορεία εξόδου των προϊόντων καύσης;
  4. Που είναι η εστία;
  5. Ποια η κατάσταση της πυρκαγιάς;
  6. Μπορεί να δημιουργηθεί άνοιγμα για εκτόνωση των προϊόντων καύσης;
  7. Είναι αρκετά σίγουρος ότι αυτό τα άνοιγμα θα φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα;

Καταμερισμός εργασιών στον επιχειρησιακό τομέα

Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί ένα σύστημα εφαρμογής εξαερισμού θετικής πίεσης που χρειάζεται τρία άτομα για να λειτουργήσει. Ο επικεφαλής είναι, ως είθισται, υπεύθυνος για την εκτίμηση της κατάστασης. Όλοι οι πυροσβέστες του πληρώματος θα πρέπει να διαθέτουν ασύρματο, προκειμένου να εξασφαλίζεται η συνεχής επικοινωνία μεταξύ τους. Ενώ ο επικεφαλής εκτιμά την κατάσταση, ο πυροσβέστης ετοιμάζει την εγκατάσταση και την τοποθετεί στην κατά περίπτωση εκτιμούμενη είσοδο – πρόσβαση στον καιγόμενο χώρο. Ο οδηγός κατεβάζει και τοποθετεί τον εξαεριστήρα κοντά στον προηγούμενο πυροσβέστη – αυλοφόρο, βάζοντάς τον στην αναμονή έως ότου ο επικεφαλής κρίνει ότι ο μηχανισμός πρέπει να τεθεί σε λειτουργία.

Σε αυτό το σημείο θα αναφερθούν δύο συμβάντα με χρήση του εν λόγω μηχανήματος.

Το πρώτο αφορά σε πυρκαγιά ισογείου διαμερίσματος πολυκατοικίας. Καθώς η πυρκαγιά επεκτεινόταν με γοργούς ρυθμούς στο πρώτο όροφο του κτιρίου, όπου διέμεναν άνθρωποι, ο επικεφαλής προκειμένου να καθυστερήσει την εξάπλωσή της και να την περιορίσει στον χώρο έναρξής της, τοποθέτησε εξαεριστήρα στην μπροστινή πόρτα αφού πρώτα δημιούργησε άνοιγμα στο πίσω μέρος του ισόγειου διαμερίσματος, σπάζοντας κάποιο απ’ τα παράθυρα.

Το ίδιο συνέβη και στην δεύτερη περίπτωση, μόνο που η φωτιά στη συγκεκριμένη περίπτωση, επειδή ήταν ήδη ανοιχτή η πόρτα, είχε ήδη επεκταθεί στον πρώτο όροφο. Υπήρχε η πληροφορία για εγκλωβισμένο άτομο που εθεάθη τελευταία στο ισόγειο. Ο επικεφαλής, αφού δημιούργησε δύο ανοίγματα στο πίσω μέρος του κτιρίου, αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τον εξαεριστήρα, σκεπτόμενος ότι εάν το θύμα ήταν ακόμη στο ισόγειο, λόγω της κατάστασης της πυρκαγιάς, θα ήταν πιθανότατα νεκρό. Έτσι, αποφάσισε να κάνει εξαερισμό διώχνοντας τα προϊόντα καύσης από το ισόγειο προς τα έξω, περιορίζοντας έτσι την συσσώρευση αυτών στον πρώτο όροφο και επιτρέποντας στους διασώστες – πυροσβέστες την ταχύτερη είσοδο και έρευνα στον πρώτο όροφο, για την περίπτωση που το θύμα είχε προσπαθήσει να διαφύγει από εκεί. Ενήργησε δε με αυτόν τον τρόπο επειδή γνώριζε τη συμπεριφορά της πυρκαγιάς και τις βασικές αρχές εφαρμογής του εξαερισμού θετικής πίεσης.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η Υπηρεσία μας από το έτος 2000 έχει προμηθευτεί εννέα (9) βενζινοκίνητους τροχήλατους εξαεριστήρες θετικής πίεσης TURBO, με τα κάτωθι τεχνικά χαρακτηριστικά

  • Βάρος 37,5 κ.
  • Μέγιστη παροχή αέρα 36.000 m3 / ώρα
  • Λειτουργεί με τετράχρονο κινητήρα 6 HP
  • Αυτονομία καυσίμου για 1 ½ ώρα στην μέγιστη ταχύτητα
  • Αρχική ταχύτητα αέρα 170 km/h

Κάθε μηχάνημα συνοδεύεται από δέκα μέτρα συνολικά σπιράλ πλαστικούς αεραγωγούς, διαμέτρου 43 εκ. Τα ανωτέρω μηχανήματα έχουν διατεθεί στον 1ο Π.Σ. Αθηνών, στον 3ο Π.Σ. Πειραιά, στον 2ο Π.Σ. Θεσσαλονίκης, στη Π.Υ. Πατρών, Ιωαννίνων, Λαμίας, Ηρακλείου και Βόλου.

*Άρθρο του John Kriska, Αρχηγού της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας του Rock Hill στο Μιζούρι των Η.Π.Α., περιοδικό Fire and Rescue, Απρίλιος 2001.

Μετάφραση – επιμέλεια: Γαϊτανίδης Ιωάννης Πυραγός
Δημοσιεύθηκε στο τεύχος 99, Μαίου-Ιουνίου του 2003 της Πυροσβεστικής Επιθεώρησης

1 Comment

  1.  

    Καλησπέρα σας.
    Κάποτε στο περιοδικό του Σώματος «Πυροσβεστική Επιθεώρηση», εκτός από τις στήλες «Εκδηλώσεις», «Νέα», «Διάφορα», έντονη παρουσία είχαν και καταλάμβαναν ενδιαφέροντα, αλλά κυρίως κατατοπιστικά και «επιχειρησιακά» άρθρα (πρωτότυπα και μεταφράσεις). Τα τελευταία χρόνια αυτά παραχώρησαν την θέση τους σε άλλου τύπου άρθρα και στήλες, ανταποκρινόμενα και προσαρμοζόμενα (ίσως) σε άλλες, πιο σύγχρονες απαιτήσεις των καιρών.
    Επειδή έχω κρατήσει ανελλιπώς όλα τα τεύχη από το έτος προκήρυξης της σειράς μου (1-1-1996), μπορώ να διαβεβαιώσω κάτι τέτοιο..
    Και επειδή είναι σίγουρα πολλοί οι συνάδελφοι, οι οποίοι διψούν για μάθηση και έχουν «χάσει» άθελά τους «επεισόδια», σας προτρέπω κ. Γαϊτανίδη να δημοσιεύσετε, έστω μέσα από την ιστοσελίδα αυτή (αν όχι κι από κάποια άλλη), τα υπόλοιπα από τις επιμέλειές σας, αξιόλογα άρθρα.
    Ειδικά εκείνο με τους αφρούς, το οποίο θεωρώ ότι είναι μέσα στα «top 10» της προσπάθειά σας και προσωπικά το έχω ακόμη και σήμερα «ευαγγέλιο»!
    Έτσι, για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι…
    Καλά να είστε.
    Σωκράτης Παπαγεωργίου
    Πυραγός

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*


Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.