Σιδηροδρομικά ατυχήματα – Μέρος 2ο

Προστέθηκε από F.R.N στις 18 Οκτωβρίου 2013. · No Comments · Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Κατηγορία Ειδική αρθρογραφία, Ζαφειρίου Στέφανος, Πυροσβεστολογία

Widgetized Section

Go to Admin » Appearance » Widgets » and move Gabfire Widget: Share into that BigPicture-Share zone

 
Share Button

21/1/2013

Σε προηγούμενο μας άρθρο πάνω στα ατυχήματα πυρκαγιών σε οδικές σήραγγες (14/02/11, άρθρο του κου Ζαφειρίου Σ.), είδαμε κάποιους από τους κίνδυνους και δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε κατά την διαχείριση τέτοιων περιστατικών, που θα κάνουν την επανεμφάνιση τους και σε αυτό το άρθρο.

Κίνδυνοι όπως, συσσώρευση σημαντικής ποσότητας, πυκνών, θερμών και πολύ τοξικών καπνών και πολύ υψηλής θερμοκρασίας που κάνουν το περιβάλλον θανατηφόρο μέσα σε λίγα λεπτά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειώσει σημαντικά την δυνατότητα επιβίωσης των επιβατών αλλά και συγχρόνως να αυξήσει την δυσκολία και την επικινδυνότητα επέμβασης από το προσωπικό πυρόσβεσης – διάσωσης.

Σε αντίθεση με τις πυρκαγιές σε οδικές σήραγγες, οι δυσκολίες επέμβασης σε σιδηροδρομικά ατυχήματα είναι ακόμη πιο αυξημένες. Αυτό συμβαίνει λόγο του ότι συχνά δεν υπάρχει πρόσβαση στο σημείο και δεν υπάρχει ο κατάλληλος υλικοτεχνικός εξοπλισμός για την αντιμετώπιση τέτοιου περιστατικού. Ξεκινώντας το δεύτερο μας μέρος, θα επικεντρωθούμε στα σιδηροδρομικά ατυχήματα σε κλειστό περιβάλλον συμπληρώνοντας το 1ο μέρος του άρθρου μας.

Όπως είδατε ότι στο προηγούμενο μέρος μας, δεν επικεντρωθήκαμε σε απλά ατυχήματα που συμβαίνουν στην καθημερινότητα των τρένων όπως το να περάσει ένα αμάξι μια αφύλακτη διάβαση και συγκρουστεί με διερχόμενη αμαξοστοιχία ούτε και τώρα σε ατυχήματα όπως ελαφριά πρόσκρουση του τρένου με μπροστινό του με αποτέλεσμα τον εγκλωβισμό του μηχανοδηγού.

Θα επικεντρωθούμε σε πιο σοβαρά ατυχήματα όπως η πρόσκρουση δυο τρένων με ταυτόχρονη κατάρρευση τμήματος του τούνελ. Μπορεί να σας φάνηκε ότι πήγαμε από το ένα άκρο στο άλλο, αλλά κάποια επιχειρησιακά προβλήματα είναι παρόμοια.

  • Το σημείο που λαμβάνει μέρος το συμβάν είναι πολύ δύσκολο και δυσπρόσιτο, με ταυτόχρονη έλλειψη φωτισμού και στενότητα χώρου εργασίας.
  • Σε περίπτωση έλλειψης επαρκούς εξαερισμού, τα τοξικά αέρια που προκαλούνται από την χρήση ηλεκτρογεννητριών και διασωστικών σειρών και άλλων εργαλείων (πχ. κοπής μετάλλων) θα προκαλέσουν ένα δηλητηριώδες περιβάλλον εργασίας (μονοξείδιο… ο σιωπηλός δολοφόνος, 24/02/12, άρθρο του Ζαφειρίου Σ.) για τους πυροσβέστες,τους διασώστες αλλά και τα θύματα.
  • Οι αναθυμιάσεις προερχόμενες από τα καύσιμα των τρένων που έχουν προσκρούσει, συσσωρεύονται και κάνουν την ατμόσφαιρα άκρως εκρηκτική.
  • Οι κοινές διασωστικές σειρές δεν είναι αρκετά αποτελεσματικές έως και αναποτελεσματικές.



    Ατύχημα σε σήραγγα του μετρό

    Μια πυρκαγιά σε ένα τρένο μέσα σε ένα κλειστό περιβάλλον όπως τα τούνελ είναι ένα τρομακτικό συμβάν το οποίο κανένας πυροσβέστης δεν εύχεται να ζήσει στην καριέρα του. Οι πρώτοι παράμετροι που πρέπει να λάβει υπόψη του το προσωπικό πυρόσβεσης και διάσωσης σε σιδηροδρομικό ατύχημα επιβατηγού τρένου είναι η παραγωγή καπνού, οι θερμοκρασίες που μπορούν να δημιουργηθούν, οι παράπλευρες δομικές καταρρεύσεις, τον αριθμό των θυμάτων, την χρονική διάρκεια του περιστατικού, και τον αριθμό του προσωπικού και των μέσων. Τα προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε λοιπόν είναι παρόμοια με αυτά που συναντάμε στα ατυχήματα πυρκαγιών σε οδικές σήραγγες αλλά σε πολύ διαφορετικό μέγεθος.


    Πυρκαγιά σε υπόγειο τούνελ μέσα σε βουνό

    a) Παραγωγή καπνών

    Σε όλα τα περιστατικά πυρκαγιών σε αυτού του είδους τα ατυχήματα, η παράγωγη καπνών είναι τεράστια και ταχύτατη. Ο χρόνος για να κατακλυστεί ένας τέτοιος χώρος με καπνό είναι σαφώς πιο γρήγορος από την εκκένωση των επιβατών που θα πρέπει να αποδράσουν πια από ένα θανατηφόρο περιβάλλον που θα εγκατασταθεί. Επίσης λόγο τον καπνών η ορατότητα μειώνεται πράγμα που κάνει το “εγχείρημα” ακόμα πιο δύσκολο. Αυτό εξηγεί το μεγάλο αριθμό θυμάτων σε τέτοιου είδους περιστατικά που έχουν συμβεί ευτυχώς ακόμα μόνο στο εξωτερικό. Στο Βερολίνο φανταστείτε ότι η παράγωγη του καπνού στο εσωτερικό του μετρό ήταν τέτοια που έξω από αυτό και στα 30 μετρά από την είσοδο κατάφερε όχι μόνο να μειώσει την ορατότητα στα 2 μετρά αλλά και να δηλητηριάσει περαστικούς/περίεργους (η περιέργεια σκοτώνει). Αυτοί οι καπνοί δεν είναι μόνο επικίνδυνοι για τους επιβάτες αλλά και για το προσωπικό πυρόσβεσης – διάσωσης που θα επέμβει. Εκει βλέπουμε πως η χρήση ειδικών προβολέων (για μερική αποκατάσταση της ορατότητας), θερμικής κάμερας (για τον εντοπισμό της εστίας και θυμάτων) και αναπνευστικών συσκευών κλειστού κυκλώματος (για την επέμβαση) είναι επιτακτική και απαραίτητη.

    b) Αυξημένες θερμοκρασίες

    Σε πολλά περιστατικά είναι τέτοια η θερμοκρασία που τα δομικά στοιχειά της σήραγγας και του ίδιου του τρένου καταρρέουν ή καταστρέφονται πράγμα που μαρτυρούν την ένταση της πυρκαγιάς. Μπορεί μερικές φορές να ξεπεράσουν τους 1000 βαθμούς και να κάνουν απαγορευτική την είσοδο των πυροσβεστών αλλά και την εμφάνιση φαινομένων όπως το Flashover που κάνουν ακόμη πιο επικίνδυνο το περιβάλλον επέμβασης. Το θερμικό φορτίο είναι τέτοιο που το προσωπικό διάσωσης θα πρέπει να εναλλάσσεται πολύ συχνά για να μην υποστούν θερμοπληξία, θερμικό σοκ, εγκαύματα, αφυδάτωση, υπερκόπωση και άλλα. Άρα εάν είναι τόσο δύσκολα τα πράγματα για τους πυροσβέστες φανταστείτε τι γίνεται λοιπόν με τους χρήστες του μέσου οι οποίοι περιμένουν την διάσωση τους.


    Διάσωση επιβατών από πυροσβέστες στο Τόκιο, με την χρήση τρένου πυρόσβεσης – διάσωσης

    c) Δομικές καταρρεύσεις

    Είναι τέτοιο το θερμικό φορτίο/ακτινοβολία σε τέτοιου είδους πυρκαγιές που τα τούνελ των υπογείων σιδηρόδρομων παθαίνουν σημαντικές ζημίες ή καταστρέφονται ακόμη και ολοσχερώς εξαιτίας της φωτιάς. Η θερμό-δυναμική που αναπτύσσεται είναι τέτοια που οδηγούν τα τούνελ να συμπεριφέρονται σαν έναν “φούρνο”.

    d) Αριθμός θυμάτων

    Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των επιβατών στα τρένα, σε τέτοιου είδους περιστατικά, με την ύπαρξη πυρκαγιάς γίνονται ιδιαίτερα θανατηφόρα. Τα περισσότερα θύματα προέρχονται από την δηλητηρίαση από τους καπνούς. Όμως σε τέτοια συμβάντα έχουμε και συχνά απώλειες ή τραυματισμούς και από την πλευρά των συνεργείων διάσωσης, όπου και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για ένα τέτοιο ενδεχόμενο για να μην καταρρεύσουμε ψυχολογικά. Κρίνεται λοιπόν απαραίτητη και η ύπαρξη ψυχολόγων/ψυχίατρων στα συνεργεία επέμβασης κατά την διάρκεια αλλά και μετά το περιστατικό προς αποφυγή μετατραυματικών διαταραχών. (πχ. Η “9/11” και η ψυχιατρική των πυροσβεστών,15/12/12, άρθρο του Ζαφειρίου Χ.)

    Επίσης ένα άλλο σημαντικό σημείο που πρέπει να δώσουμε σημασία από την πλευρά των επιβατών είναι πως ο πανικός που τους διακατέχει εκείνη την στιγμή, τους κάνει να παγώσουν και να παραμείνουν πολύ ώρα χωρίς να αντιδράσουν με αποτέλεσμα να τους προλάβουν οι καπνοί ή να γίνουν επιθετικοί προς άλλους για να σωθούν και έτσι να μειώσει τις δυνατότητες επιβίωσης κάποιων ή/και των ιδίων.


    Σύγκρουση δυο συρμών του Μετρό

    e) Χρόνος επέμβασης

    Οι πυρκαγιές σε σιδηροδρομικά ατυχήματα συχνά διαρκούν πολλές ώρες πράγμα που κάνει κοπιαστική την επέμβαση αλλά και δυσκολεύει και την μετέπειτα επέμβαση για τυχόν διάσωση ή αποκομιδή των θυμάτων.

    f) Προσωπικό και μέσα επέμβασης

    Τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν είναι συνήθως σημαντικά σε αριθμό αλλά συνήθως παραμένουν αχρησιμοποίητα λόγο της ιδιαιτερότητας του περιστατικού. Γι’αυτό ειδικά οχήματα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις γραμμές ή/και τρένα πυρόσβεσης είναι απαραίτητα σε τέτοιου είδους περιστατικά. Μην σκέφτεστε μόνο ότι μπορεί να συμβεί σε σταθμούς του μετρό, αλλά και σε τούνελ πάνω στα βουνά όπου οι είσοδοι στην σήραγγα είναι μόνο δυο και σε πολύ δύσβατα σημεία.

    Είδαμε λοιπόν πως είναι τα πράγματα με επιβατικές αμαξοστοιχίες και τώρα θα δούμε κάποια άλλα στις εμπορικές αμαξοστοιχίες. Σε σχέση με τις πρώτες, οι εμπορικές αμαξοστοιχίες λόγο των υλικών που μεταφέρουν ή των φορτηγών που είναι πάνω σε αυτές, οι πυρκαγιές που θα προκληθούν θα είναι ακόμη χειρότερες λόγο της μεταφερόμενης ύλης και όχι μόνο των υλικών κατασκευή του βαγονιού.

    a) Παραγωγή καπνών

    Η παραγωγή καπνών είναι άμεση και σε μεγάλες ποσότητες. Ειδικά εάν τα υλικά είναι εξαιρετικά εύφλεκτα. Σε μερικά περιστατικά οι φλόγες ξεπέρασαν τα 150 μέτρα ύψος και έβγαιναν από τα φρεάτια του υπογείου σιδηρόδρομου. Εξαιτίας αυτού θα μπορούσαν να κινδυνεύσουν οι πυροσβέστες αλλά και παρακείμενες πολυκατοικίες και περαστικοί από το σημείο.

    b) Αυξημένες θερμοκρασίες

    Σε περιστατικά αυτού του είδους, οι θερμοκρασίες μπορούν να διπλασιαστούν σε σχέση με τις επιβατικές αμαξοστοιχίες φτάνοντας και τους 2000 βαθμούς. Αυτό σημαίνει ότι λόγο των θερμοκρασιών αυτών οι συστολές/διαστολές των μετάλλων μέσα στο μπετό θα είναι μεγαλύτερες, αυτά λοιπόν θα αποδυναμωθούν περισσότερο, και θα προκαλέσουν μεγαλύτερες καταρρεύσεις εντός του τούνελ. Καταστροφές όμως θα γίνουν και στις ράγες. Μην ξεχνάμε επίσης ότι υψηλές θερμοκρασίες θα παραμείνουν αρκετό καιρό μετά την κατάσβεση της πυρκαγιάς και αυτό λόγο ότι το τούνελ συμπεριφέρεται όπως είπαμε νωρίτερα σαν έναν φούρνο.

    c) Δομικές καταρρεύσεις

    Αν λάβουμε υπόψιν μας τις θερμοκρασίες που αναπτύσσονται στο περιστατικό, κανένα δομικό υλικό δεν μπορεί να τις αντέξει.

    d) Αριθμός θυμάτων

    Μονό σε αυτόν τον τομέα τα πράγματα είναι καλύτερα, διότι συνήθως στις εμπορικές αμαξοστοιχίες είναι μόνο ένα – δυο άτομα εντός, πράγμα που κάνει τον αριθμό των απωλειών κατά πολύ μικρότερο. Το ίδιο όμως δεν ισχύ εάν στο τρένο μεταφέρονται φορτηγά οχήματα, αφού συνήθως σε ξεχωριστό βαγόνι κάθονται οι οδηγοί τους. Γι’αυτό είναι απαραίτητη η σωστή πληροφόρηση και ανάλυση του περιστατικού στην άφιξη του πρώτου οχήματος ή και από την ίδια την κλήση που θα λάβουμε.

    e) Χρόνος επέμβασης

    Εξαιτίας του θερμικού φορτίου που προκαλείται από την φωτιά, το συμβάν μπορεί να διαρκέσει πολλές ώρες έως και μέρες εάν το φορτίο είναι υγρά καύσιμα.

    Πυρκαγιά σε δεξαμενή υγρών καυσίμων

    f) Προσωπικό και μέσα επέμβασης

    Σε αυτού του είδους περιστατικά το προσωπικό πυρόσβεσης θα είναι αυξημένο σε αντίθεση με το υγειονομικό. Τα ασθενοφόρα θα είναι παρόν άπλα για να υποστηρίξουν ιατρικά το περιστατικό, και για να περιποιούνται κοινούς τραυματισμούς και δηλητηριάσεις από τους τοξικούς καπνούς από την πλευρά των πυροσβεστών. Αυτό δεν σημαίνει ότι η παρουσία τους πρέπει να είναι δευτερεύουσα γιατί, καρδιακά, εγκαύματα και αναπνευστικά είναι οι σοβαρότεροι κίνδυνοι για τους συνάδελφους τους που κάνουν την κατάσβεση.

    Κλείνοντας λοιπόν το άρθρο μας πάνω στα σιδηροδρομικά ατύχημα σε κλειστό περιβάλλον, είδαμε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος σε αυτού του τύπου καταστροφές είναι η φωτιά. Όταν η πυρκαγιά είναι σε επιβατικές αμαξοστοιχίες, καλούμαστε να κάνουμε διάσωση σε ένα τεράστιο αριθμό επιβατών που γρήγορα μπορούν να βρεθούν σε τοξικό περιβάλλον λόγο των καπνών. Εδώ οι ταχύτατες και ισχυρές πυρκαγιές είναι ο πρώτος και σημαντικότερος παράγοντας αύξησης του αριθμού των θυμάτων και πολλές φόρες και από την πλευρά των συνεργείων διάσωσης. Όταν είναι σε εμπορικές αμαξοστοιχίες το θερμικό φορτίο είναι τέτοιο που κάνει την διάρκεια και δυσκολία επέμβασης να αυξάνεται δραματικά. Ειδικά εάν επρόκειτο για βαγόνια με υγρά καύσιμα. Πρόβλημα σε αυτό γίνονται και οι δομικές καταρρεύσεις που προκαλούνται από το θερμικό φορτίο.

    Για να κλείσουμε συνολικά το άρθρο μας πάνω στα σιδηροδρομικά ατυχήματα, θα πρέπει να κατανοήσουμε τις δυσκολίες που υπάρχουν κατά την διάρκεια επέμβασης σε αυτά και να προετοιμαστούμε για το χειρότερο όσο πιο γρήγορα γίνεται, διότι δεν ξέρουμε πότε θα συμβεί.

    Πηγή κείμενου:

  • www.el.wikipedia.org, Σιδηρόδρομος
  • www.ose.gr, Ιστορία
  • www.lesapeurpompier.fr, Accidents ferroviaires

    Πηγή φωτογραφιών: Διαδίκτυο

    Για το Fire.gr, Ζαφειρίου Στέφανος,
    Διαχειριστής Κινδύνου – Κρίσεων και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών

  • Αφήστε μια απάντηση

    Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

    Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.