Διαχείριση κρίσεων στα σχολεία

 

6/3/2014

Στα σχολεία, όπως άλλωστε και στη κοινωνία, καθημερινά συμβαίνουν καταστάσεις που οφείλουν να διαχειριστούν οι δάσκαλοι διότι βρίσκονται για μεγάλο χρονικό διάστημα σε επαφή με τα παιδιά. Ο δάσκαλος πέραν τις μετάδοσης γνώσεων έχει σαν καθήκον την απόδοση στη κοινωνία ψυχικά υγιών παιδιών που να μπορούν να αντεπεξέλθουν στα εμπόδια που θα έχουν στη ζωή τους.
Ότι στη διάρκεια της 9ετους ή 12ετους παραμονής τους στο σχολείο θα συμβεί ένα τραυματικό γεγονός είναι σχεδόν σίγουρο με συνέπεια να δημιουργηθεί κρίση την οποία ο δάσκαλος οφείλει να αντιμετωπίσει και να επιλύσει μόνος του ή με τη βοήθεια εδικών. Η κρίση αυτή μπορεί να αφορά τη κοινότητα (σεισμός, πλημμύρα, κλπ) ή να είναι προσωπική (απώλεια οικείου ή φιλικού προσώπου, φίλων, κλπ)

Θα υπάρξει πένθος που κάθε άτομο θα το βιώσει με διαφορετικό τρόπο και διάρκεια έως ότου προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα. Στον κάθε άνθρωπο θα παίξει σπουδαίο ρόλο η κοινωνική υποστήριξη η οποία θα δημιουργήσει και τις προϋποθέσεις επαναφοράς του ρυθμού της ζωής, στα παιδιά δε ιδιαίτερα.

Οι μελέτες λένε ότι το τραυματικό γεγονός όλα τα παιδιά δεν το δέχονται με τον ίδιο τρόπο τα μικρότερα αναπτύσσουν έντονους μηχανισμούς αποφυγής συγκριτικά με τα μεγαλύτερα. Στα κορίτσια υπάρχει τάση εσωτερίκευσης του προβλήματος και απομόνωσης. Στα αγόρια το αντίθετο που φτάνει μέχρι τη βίαιη συμπεριφορά, χωρίς βέβαια να αποκλείονται οι κάθε λογής “εκπλήξεις”, φτάνοντας τελικά στο συμπέρασμα ότι κάθε περίπτωση είναι μοναδική και σαν τέτοια πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Το τραυματικό γεγονός συμβαίνει και αφορά την κοινότητα

Στάδια – Δράσεις

Τις πρώτες μέρες η κύρια μέριμνα είναι η αντιμετώπιση της αγωνίας και του άγχους που υπάρχει στα παιδιά που το καθένα ξεχωριστά αντιμετωπίζει το γεγονός με διαφορετικό τρόπο πόσο μάλλον όταν υπάρχει και προσωπική απώλεια. Στόχος η επαναφορά του σχολικού ρυθμού το συντομότερο δυνατόν.

Οι δάσκαλοι αλλά και το υπόλοιπο προσωπικό του σχολείου κατ αρχάς πρέπει να χειριστούν τα προσωπικά συναισθήματα και αντιδράσεις απέναντι στο γεγονός. Εδώ το κύριο λόγο έχει η στενή συνεργασία με ειδικούς οι οποίοι θα βοηθήσουν – κατευθύνουν τους δασκάλους στο πως θα χειριστούν τα προσωπικά προβλήματά τους και με ποιόν τρόπο θα στηρίξουν στη συνέχεια τα παιδιά. Βεβαίως και θα υπάρξουν παιδιά που δεν θα είναι δυνατόν να μπουν σε αυτό το γενικό πλαίσιο για διάφορους λόγους και την αντιμετώπισή τους θα πρέπει να αναλάβουν οι ειδικοί. Διότι πρέπει να υπάρξει ιδιαίτερη φροντίδα στα παιδιά που έχουν υποστεί και προσωπική απώλεια.

Οι διάφορες τελετές που θα οργανωθούν όπως κηδείες, μνημόσυνα, κεριά από μόνες τους παράγουν άγχος και γι αυτό το λόγο το σχολικό περιβάλλον οφείλει να τις εξηγήσει, για να γίνει κατανοητός ο συμβολικός χαρακτήρας τους.  Κάποια στιγμή είναι πιθανό να παρουσιαστεί η ανάγκη “συζήτησης”, αφήγηση των γεγονότων, η/και περιγραφή της εμπειρίας. Εδώ πέραν του ότι οι γονείς πρέπει να είναι εις γνώση του γεγονότος, η παρουσία ειδικών κρίνεται απαραίτητη. Όλα αυτά χωρίς να χάνεται ο στόχος που είναι η επαναφορά της σχολικής διαδικασίας εκεί που ήταν πριν από τη καταστροφή. Η διαδικασία που προστίθεται είναι η στενότερη παρακολούθηση των παιδιών με το μεγαλύτερο πρόβλημα και η επαφή – συνεργασία με τους γονείς με πιθανή την εμπλοκή και των ειδικών.

Σε ένα επόμενο στάδιο θα υπάρξουν οι ερωτήσεις των παιδιών και ο πιθανός φόβος των δασκάλων να απαντήσουν στις όλο και πιο “σκληρές” ερωτήσεις τους. Τα παιδιά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο είναι ενημερωμένα για τα γεγονότα με συνέπεια ο δάσκαλος να πρέπει και να μπορεί να διαχειριστεί και αυτή τη κρίση.

Οι ειδικοί συνιστούν την δημιουργική και μη λεκτική απασχόληση, την απασχόληση πχ μέσα από την μουσική και τη λογοτεχνία. Ο στόχος πλέον είναι να κάνουμε τα παιδιά να αισθανθούν ασφαλή και αυτό εξαρτάται από τη στάση του καθενός απέναντι στη καταστροφή. Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να αλληλοϋποστηριχτούν και αλληλοβοηθηθούν χωρίς να τα πιέζουμε να εκφράσουν τα συναισθήματά τους δημιουργώντας όμως τις κατάλληλες συνθήκες για να το κάνουν … κάποια στιγμή.

Κάποια παιδιά θα μείνουν ακροατές και κάποια άλλα θα συμμετέχουν στη συζήτηση η οποία πρέπει να γίνεται αποφεύγοντας τις φωνητικές εντάσεις, σε κλίμα ασφάλειας και αλληλοβοήθειας, χωρίς να είναι απαραίτητο να απαντηθούν όλες οι απορίες πάντα όμως σε κλίμα έκφρασης συναισθημάτων. Ο δάσκαλος θα έχει έτσι την ευκαιρία να διαπιστώσει ποια παιδιά αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα και να τα παραπέμψει στους ειδικούς.

Τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι γονείς αφού δημιουργήσουν συνθήκες ασφαλείας και έχουν επεξεργαστεί τα προσωπικά συναισθήματά τους πρέπει:

  • Να αφήσουν τα παιδιά να πενθήσουν παραμένοντας κοντά τους
  • Να παρακολουθούν τη συμπεριφορά τους
  • Να τους εξηγήσουν με κάθε ειλικρίνεια την απώλεια

Βιβλιογραφία – Πηγές

  • Διαχειρίζομαι το πένθος – Επιστρέφω στη Ζωή του Υπουργείου Παιδείας κα Πολιτισμού της Δημοκρατίας της Κύπρου
  • Καμπουρμάλη Ιωάννα Διαχείριση κρίσεων στο σχολικό περιβάλλον – Έκτακτα φυσικά φαινόμενα, Απώλεια – Θάνατος

Τα δύο αναφερόμενα κείμενα δημιουργήθηκαν το ένα μετά το αεροπορικό ατύχημα της 14ης Αυγούστου 2005 και το δεύτερο μετά το καταστροφικό καλοκαίρι του 2007 δύο γεγονότα που άφησαν τα σημάδια τους στη κοινωνία της Κύπρου και της Ελλάδας. Θα υπογραμμίσω ότι στη Κύπρο αντέδρασε το επίσημο κράτος, ενώ στην Ελλάδα η σχολική σύμβουλος δημοτικής εκπαίδευσης της 5ης Ε.Π. Αθηνών.

Για το Fire.gr, Χ. Ζαφειρίου

 

 

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*


Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.