Σωλήνες πυρόσβεσης & Ταχυσύνδεσμοι

 

5/9/2009

Του Ιωάννη Γαϊτανίδη

“Σωλήνες εκροής ύδατος” ή “μάνικες” είναι δύο ακόμη ονομασίες των γνωστών σε όλους μας σωλήνων, που προορίζονται για τη μεταφορά του κατασβεστικού μέσου (νερού ή αφρού), από την πηγή λήψης στο σημείο που επιχειρείται πυρόσβεση. Ο χώρος της κατασκευής των σωλήνων χαρακτηρίζεται από πολύ μεγάλη ποικιλία.
Υπάρχουν σωλήνες με διαφορετική εσωτερική και εξωτερική επίστρωση, πολλά διαμετρήματα και διάφορα τελικά μήκη.
Η εσωτερική διάμετρος των σωλήνων ποικίλει, δύναται όμως να ομαδοποιηθεί σε αυτές των 25, 38, 45, 52, 65, 70, 76 και 110 mm. Το ελληνικό Πυροσβεστικό Σώμα χρησιμοποιεί σωλήνες τριών διαστάσεων: των 25 (1΄΄), των 45(1 3/4΄΄) και των 65(2 1/2΄΄) mm. Η Αγγλία και όλες οι πρώην αποικίες της χρησιμοποιούν σωλήνες των 38 και 65 mm, η Γαλλία, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Ιρλανδία των 45 και 70 mm, ενώ στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες των 52 και 76 mm.
Οι σωλήνες διαμέτρου 25mm, που χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα, έχουν μήκος 25 μέτρα, ενώ των 45 και 65 mm έχουν μήκος 15 μέτρα.


Νηματοποίηση πολυεστερικής ίνας. Οι φωτογραφίες είναι από το Αυστριακό εργοστάσιο THONI


Πλέξη πολυεστερικού νήματος

Κατασκευή

α. Σωλήνες Χαμηλής Πίεσης

Κατασκευάζονται σύμφωνα με τις γερμανικές προδιαγραφές DIN 14811 ή τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές προδιαγραφές EN 1924 -1/1996. Ο σωλήνας, που χρησιμοποιείται ευρέως από την Υπηρεσία μας, αποτελείται από δύο στρώματα.
Το εσωτερικό (μαύρο) στρώμα είναι κάποιο συνθετικό ελαστικό ή μίγμα αυτών (PVC/SBR με NBR/EPDM, δηλαδή μίγμα αιθυλενίου-προπυλενίου πολυμερισμένο, που είναι και το καλύτερο) με πάχος 0,8-1mm. Η ανωτερότητα του EPDM συνίσταται στο γεγονός ότι αντέχει περισσότερο στη γήρανση και τη θερμοκρασία, ότι διαθέτει μεγάλη αντοχή στα υγρά καύσιμα, τις χημικές ουσίες και το θαλασσινό νερό, καθώς και στο ότι ανθίσταται στο όζον και την ακτινοβολία UV.

Εξωτερικά, υπάρχει επίστρωση συνήθως από πολυεστερικές ίνες, οι οποίες υφαίνονται σε κυκλικούς αργαλειούς σε διπλή ή τριπλή πλέξη και φτιάχνουν ένα νήμα, που προσδίδει διάφορες ιδιότητες στο σωλήνα. Συγκεκριμένα, η κατά μήκος του σωλήνα ύφανση εξασφαλίζει την αντοχή στην πίεση, ενώ η κατά πλάτος ύφανση προσδίδει την αντοχή στην τριβή και τη θερμοκρασία. Το νήμα από πολυεστέρα έχει την εμπορική ονομασία Trevira, Diolen ή Tersuisse.

Τα δύο αυτά στρώματα ενώνονται μεταξύ τους με στερεά και συμπαγή σύνδεση.

(Υπάρχει τύπος σωλήνα, που επιδέχεται και τρίτη επίστρωση από συνθετικό ελαστικό, γεγονός που τον καθιστά ιδιαίτερης αντοχής σε υψηλές θερμοκρασίες, τριβές και χημικό περιβάλλον). Το τελικά παραγόμενο προϊόν, συνήθως, έχει χρώμα λευκό. Στη συνέχεια και αν επιθυμεί ο πελάτης, γίνεται εμβάπτιση σε ρητίνη πολυουρεθάνης (PU) κόκκινου χρώματος, έτσι ώστε να διαθέτει ο σωλήνας μεγαλύτερη αντοχή στην τριβή και τη θερμοκρασία.

Οι πιέσεις λειτουργίας και θραύσης, το μήκος και το βάρος κάθε τύπου σωλήνα δίνονται στον κάτωθι πίνακα.

β. Σωλήνες πυρόσβεσης υψηλής πίεσης

Οι σωλήνες αυτοί κατασκευάζονται σύμφωνα με τις αγγλικές προδιαγραφές BS 3169 ή τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές ΕΝ 1947 και η εσωτερική τους διάμετρος είναι 25 mm (1΄΄).
Υπάρχουν μόνιμα σε όλα τα πυροσβεστικά οχήματα, έχουν μήκος περίπου 60 μέτρων και χρησιμεύουν στις εγκαταστάσεις άμεσης επέμβασης, για την κατάσβεση μιας πυρκαγιάς.

Αποτελούνται από τρία στρώματα: το χωρίς ραφές εσωτερικό στρώμα ελαστικού, την ενίσχυση από λινό και την εξωτερική επίστρωση από ελαστικό. (Το ελαστικό είναι συνήθως συνθετικό καουτσούκ).
Είναι χρώματος μαύρου και αντέχουν σε θερμοκρασίες από -20οC μέχρι 70οC. Κατά τη δοκιμασία, που υφίστανται, αντέχουν για 30 sec σε 360oC.

Στις φωτογραφίες διακρίνονται μια κλασική και μία εναέρια “γέφυρα” για προστασία των υπό πίεση ευρισκομένων σωλήνων

Οδηγίες Χρήσης

Ο σωστός επαγγελματίας οφείλει να γνωρίζει τα παρακάτω:

  • Κατά μήκος της εγκατάστασης δεν πρέπει να υπάρχουν απότομες γωνίες, τσακίσματα κ.λ.π.
  • Οι σωλήνες δεν πρέπει να σέρνονται πάνω στο έδαφος, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν κοφτερά και αιχμηρά αντικείμενα.
  • Όταν η εγκατάσταση είναι γεμάτη με νερό, πρέπει να απαγορεύεται η διέλευση οχημάτων πάνω από τους σωλήνες. Αν είναι απαραίτητο η εγκατάσταση να διασχίζει δρόμο, τότε οι σωλήνες πρέπει να προστατεύονται από τα αυτοκίνητα με “γέφυρες”.
  • Οι σωλήνες δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή με φλεγόμενα αντικείμενα ή διαβρωτικά – καυστικά υλικά.
  • Σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, κάτω από το μηδέν, η ροή του νερού πρέπει να διατηρείται σταθερή. Όταν οι σωλήνες παγώσουν, δεν πρέπει ποτέ να τυλίγονται βίαια.


Μηχάνημα στεγνώματος σωλήνων


Μηχάνημα πλυσίματος σωλήνων

Οδηγίες Συντήρησης

Μετά τη χρήση, οι σωλήνες πρέπει να καθαρίζονται με νερό και με τη βοήθεια μαλακής βούρτσας ή σκούπας ή με τα ειδικά μηχανήματα πλυσίματος σωλήνων.
Πριν από τον καθαρισμό, πρέπει να εντοπίζονται τυχόν φθορές ή τρύπες και να επισκευάζονται. Οι υγροί, καθαροί και ελεγμένοι σωλήνες πρέπει να αφήνονται, για να στεγνώνουν, κατά προτίμηση κρεμασμένοι ελεύθερα σε αεριζόμενους χώρους ή σε μηχανήματα στεγνώματος, σε θερμοκρασία μέχρι και 40οC.

Στη συνέχεια και μόνο σε στεγνή κατάσταση, αποθηκεύονται ή τοποθετούνται στο αυτοκίνητο.
Όλα αυτά είναι απαραίτητα, για να αποφεύγονται οι διαρροές κατά την ανάπτυξη μιας μεγάλης εγκατάστασης σε αστική ή δασική πυρκαγιά, με αποτέλεσμα την απώλεια κατασβεστικού υλικού και τη σπατάλη πολύτιμου χρόνου μέχρι την αποκατάσταση του προβλήματος.

Ταχυσύνδεσμοι Σωλήνων Πυρόσβεσης

Οι ταχυσύνδεσμοι (quick connection couplings) υπάρχουν πάντα στις άκρες κάθε είδους σωλήνα και προορισμός τους είναι η σύνδεση πολλών σωλήνων μεταξύ τους ή με διάφορα, απαραίτητα για την κατάσβεση, εξαρτήματα (αυλοί, δίκρουνα, αναμικτήρες αφρού κ.ά).
Η ελληνική Πυροσβεστική Υπηρεσία χρησιμοποιεί ταχυσυνδέσμους τύπου STORZ, οι οποίοι εξασφαλίζουν στεγανή σύνδεση με δύο μόνο κινήσεις: πίεση μεταξύ τους και ελίκωση. Εδώ δεν απαιτείται η ύπαρξη θηλυκού και αρσενικού, καθόσον όλοι οι ταχυσύνδεσμοι όμοιας διάστασης είναι ίδιοι μεταξύ τους.
Ο ταχυσύνδεσμος κατασκευάζεται από κράμα αλουμινίου, έχει πίεση λειτουργίας 16 bar και αποτελείται από τα ακόλουθα μέρη (βλ. εικόνα):

ζευκτήρα (1),κορμό (2), ασφάλεια (3) και παρέμβυσμα (4).
Τα ακριβή υλικά κατασκευής των μεταλλικών μερών του ταχυσυσυνδέσμου περιγράφονται στις αντίστοιχες γερμανικές ή ελληνικές προδιαγραφές (DIN και ΕΛΟΤ) και είναι: για το ζευκτήρα, κράμα αλουμινίου 6082 με άλλες προσμίξεις (Si, Fe, Cu, Mn, Mg, Cr, Cn, Ti ), για τον κορμό, κρά-μα αλουμινίου -πυριτίου-μαγνησίου (με Cu και Fe) και για την ασφάλεια, ανοξείδωτος χάλυβας με προσμίξεις (Cr, Ni, C, Si, Mu, P, S). Το ελαστικό παρέμβυσμα είναι νιτριλικό (nitrile rubber) και αντέχει σε νερό, ατμό, θαλασσινό νερό, έλαια, καύσιμα, οξέα και βάσεις, σε θερμοκρασίες από -25οC μέχρι και 130οC. Για αντοχή στη διάβρωση από θαλασσινό νερό ή αέρα, ο ζευκτήρας και ο κορμός υφίστανται ανοδική οξείδωση, πάχους τουλάχιστον 20 μm και 10 μm, αντίστοιχα.

Ο ταχυσύνδεσμος υποβάλλεται σε υδραυλική πίεση 24 bar για 2 λεπτά, διάστημα για το οποίο δεν πρέπει να παρουσιάσει διαρροή.
Όλα τα μέρη του ταχυσυνδέσμου διατίθενται και ως ανταλλακτικά. Στην Ελλάδα, το Πυροσβεστικό Σώμα χρησιμοποιεί τεσσάρων (4) ειδών ταχυσυνδέσμους. Οι διαστάσεις αυτών δίνονται στον παραπάνω πίνακα.

Σημειώνεται, ότι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα, που χρησιμοποιεί ταχυσυνδέσμους STORZ των 45, είναι η Ελλάδα. Η Αγγλία χρησιμοποιεί το αγγλικό σύστημα ταχυσύνδεσμου PN 16 με σπειρώματα αρσενικό-θηλυκό. Οι Η.Π.Α. διαθέτουν σύστημα ίδιας φιλοσοφίας, αλλά έχουν αντίθετα το αρσενικό-θηλυκό. Επίσης, η Γαλλία χρησιμοποιεί το γαλλικό σύστημα ΡΝ 16, η Σουηδία το σύστημα SMS, η Νορβηγία το σύστημα LAS 1-3 και η Ρωσία τα συστήματα Rotta και Gost.


Βορειοαμερικάνικος
τύπος ημισυνδέσμων

Ρώσικος τύπος
ημισυνδέσμων

Νορβηγικός τύπος
ημισυνδέσμων

Γαλλικός τύπος
ημισυνδέσμων

Αγγλικός τύπος
ημισυνδέσμων

Σουηδικός τύπος
ημισυνδέσμων

Εδώ τελειώνει το παρόν άρθρο, που φιλοδοξία του ήταν να φωτίσει κατά τι ένα αντικείμενο καθημερινής χρήσης για τους πυροσβέστες, καθώς και να καταδείξει τις κατασκευαστικές παραλλαγές, που υπάρχουν διεθνώς πάνω στο ίδιο θέμα.

Ιωάννης Γαϊτανίδης
Δημοσιεύθηκε αρχικά στην ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ τεύχος 72, Νοεμ-Δεκ 1998, (Υποπυραγός Γαιτανίδης Ιωάννης)

1 Trackback / Pingback

  1. Η Ιστορία του Πυροσβεστικού σωλήνα εκροής ύδατος ή μάνικας | Fire Rescue News

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*


Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.