Έκτακτη ανάγκη – Σεισμός – Διαχείριση της καταστροφής… Όταν μιλούν οι ειδικοί

 

19/8/2014

Είναι γνωστό ότι, η πολιτική για τη μείωση των κάθε είδους επιπτώσεων από φυσικές καταστροφές περιλαμβάνει τρία βασικά στάδια διαχείρισης που είναι η πρόληψη, η έκτακτη ανάγκη – επέμβαση και η αντιμετώπιση.

ΣΤΑΔΙΟ 1Ο: ΠΡΟΛΗΨΗ

Οι ενέργειες και οι διαδικασίες οι οποίες έχουν ως στόχο την οργάνωση και ετοιμότητα της πολιτείας πριν την εκδήλωση μιας καταστροφής σε επίπεδο επιστημονικό, τεχνολογικό, επιχειρησιακό, νομοθετικό, οικονομικό, κοινωνικό, κ.τ.λ.

ΣΤΑΔΙΟ 2Ο: ΕΚΤΑΚΤΗ ΑΝΑΓΚΗ – ΕΠΕΜΒΑΣΗ

Η άμεση κινητοποίηση και έγκαιρη επέμβαση των οργάνων και των υπηρεσιών μόλις εκδηλωθεί το καταστροφικό φαινόμενο με βάση ένα καλά δομημένο, επιχειρησιακό σχέδιο το οποίο έχει καταρτισθεί στο προηγούμενο στάδιο.

ΣΤΑΔΙΟ 3Ο: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Περιλαμβάνονται όλες εκείνες οι δράσεις οι οποίες έχουν ως στόχο την αποκατάσταση των ζημιών και εν γένει των επιπτώσεων και την ταχεία επάνοδο των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών ζωής στην πριν από το γεγονός κατάσταση.

Στις διαδικασίες της άμεσης επέμβασης δηλαδή στο 2ο στάδιο διαχείρισης σεισμικών καταστροφών περιλαμβάνονται κατά σειρά τα ακόλουθα.

  • Πληροφόρηση των βασικών παραμέτρων της σεισμικής δόνησης (του χρόνου, του επικέντρου, του μεγέθους κ.α.).
  • Άμεση εκτίμηση του μεγέθους και της έκτασης των καταστροφών.
  • Κινητοποίηση μηχανισμού σε κρατικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο εφόσον και στο βαθμό που επιβάλλεται.
  • Άμεση αποστολή επιστημονικής ομάδας, κλιμακίων διάσωσης, κλιμακίων τεχνικών, ιατρικών κλιμακίων και χειριστών τεχνικών μέσων και απαραίτητου εξοπλισμού.
  • Επιλογή θέσεων επέμβασης από τα κλιμάκια διάσωσης και έναρξη των διασωστικών ενεργειών.
  • Οριοθέτηση της περιοχής της καταστροφής, ακριβέστερη εκτίμηση των επιπτώσεων και αίτηση στον φορέα διαχείρισης για αποστολή πιθανής πρόσθετης βοήθειας.
  • Αίτημα για αποστολή διεθνούς βοήθειας εάν η έκταση της καταστροφής ξεπερνά τις εθνικές δυνατότητες.
  • Διερεύνηση του γεωδυναμικού – σεισμοτεκτονικού πλαισίου, εκτίμηση της έντασης, εντοπισμός συνοδών γεωδυναμικών φαινομένων, εκτίμηση για την περαιτέρω εξέλιξη των φαινομένων.
  • Οργάνωση ιατρικής συνδρομής σε νοσοκομεία, κέντρα υγείας και άμεση διακομιδή επιλεγμένων περιπτώσεων σε νοσοκομειακές μονάδες εκτός περιοχής καταστροφής.
  • Αποστολή ιατροφαρμακευτικής βοήθειας ειδικά προσαρμοσμένης στις ανάγκες.
  • Αποστολή τροφίμων και οργάνωση διανομής ειδών πρώτης ανάγκης.
  • Υποδοχή αστέγων και προπαντός των ειδικών ομάδων πληθυσμών σε πρόχειρους καταυλισμούς και οργάνωση της διαβίωσης.
  • Ψυχολογική υποστήριξη σε ειδικές ομάδες πληθυσμού και άτομα.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ

Εκτίμηση των παραμέτρων του σεισμού.

Η εμφάνιση όμως διαφορετικών μεγεθών, δεδομένης της ευκολίας της πληροφόρησης που υπάρχει σήμερα, δημιουργεί σύγχυση στους κατοίκους και το κυριότερο αποτελεί ενέργεια η οποία έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια της εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και αρχών που είναι σημαντική σε κρίσιμες περιόδους. Πρόσθετα η προσπάθεια μείωσης των τιμών των πραγματικών μεγεθών έχει ως αποτέλεσμα αρχικά την πιο χαλαρή αντιμετώπιση εκ μέρους των σωστικών συνεργείων.

Άμεση εκτίμηση των απωλειών και της έκτασης της καταστροφής

Η άμεση εκτίμηση της έκτασης του μεγέθους και των απωλειών αποτελεί μία εξειδικευμένη επιστημονική προσέγγιση στην οποία σημαντικό ρόλο παίζει η εμπειρία των ατόμων που στελεχώνουν τα αρμόδια επιχειρησιακά όργανα. Υπάρχουν χαρακτηριστικές περιπτώσεις λανθασμένης εκτίμησης του μεγέθους και των απωλειών μιας καταστροφής ακόμα και σε προηγμένες στον τομέα της διαχείρισης των καταστροφών χώρες.  Παράλληλα ανάλογες καθυστερήσεις έχουν καταγραφεί ακόμα και σε χώρες με στρατιωτικό καθεστώς οι οποίες έχουν διαφορετική δομή διοίκησης και διαχείρισης πληροφοριών.

Κινητοποίηση του μηχανισμού

Η κινητοποίηση του μηχανισμού αποτελεί την πλέον κρίσιμη ενέργεια στην έναρξη της έκτακτης ανάγκης. Για να γίνει επιτυχής η κινητοποίηση του μηχανισμού απαραίτητη προϋπόθεση είναι να στηρίζεται σε ένα σύστημα για το οποίο υπάρχει τέλεια προπαρασκευή από το πρώτο στάδιο κατά το οποίο απαραίτητο στοιχείο είναι και οι ασκήσεις ετοιμότητας.

Επιλογή θέσεων επέμβασης

Η επιλογή των θέσεων επέμβασης για διάσωση από τα αρμόδια κλιμάκια είναι μια συντονισμένη απόφαση η οποία θα πρέπει να στηρίζεται:

  1. στις μαρτυρίες κατοίκων ή περιοίκων για ύπαρξη εγκλωβισμένων ατόμων κάτω από τα ερείπια,
  2. στην εκτίμηση της πιθανής θέσης των εγκλωβισμένων,
  3. στον τρόπο και το είδος κατάρρευσης των κατασκευών,
  4. στην πιθανή ύπαρξη θυλάκων εγκλωβισμού, και
  5. στην πιθανότητα ταχείας εύρεσης των εγκλωβισμένων σε σχέση με την υπάρχουσα υποδομή.

Οριοθέτηση πληγείσας περιοχής

Αποτελεί μια σημαντική ενέργεια στο πλαίσιο της διαχείρισης της έκτακτης ανάγκης. Απαιτείται τεράστια εμπειρία από το επιστημονικό κλιμάκιο προκειμένου να οριοθετηθεί η πληγείσα περιοχή, να εκτιμηθούν οι απώλειες σε θύματα και στον κτιριακό ιστό και να εντοπισθούν κατ’ αρχήν οι περιοχές επέμβασης. Για να γίνουν αυτά πρέπει να αξιολογηθεί ένα πλήθος δεδομένων και πληροφοριών, να υπάρχει γνώση του γεωδυναμικού, του σεισμοτεκτονικού, του πολεοδομικού και του χωροταξικού πλαισίου της περιοχής και να έχουν διατεθεί στο επιστημονικό κλιμάκιο άμεσα όλα τα μέσα επικοινωνίας και εναέριας μεταφοράς

Αποστολή διεθνούς διασωστικής και ιατροφαρμακευτικής βοήθειας

Έχει αποδειχθεί σε περιπτώσεις μεγάλων σεισμών ότι η διεθνής διασωστική βοήθεια είναι απαραίτητη και πρέπει να κινηθεί άμεσα δεδομένου ότι σε καμιά χώρα έστω και στις πιο προηγμένες στα σχετικά θέματα δεν επαρκούν οι εθνικές δυνάμεις.

Δραστηριότητες επιστημονικών κλιμακίων

Τα επιστημονικά κλιμάκια αμέσως μετά την άφιξη στην πληγείσα περιοχή πρέπει να δράσουν ταχύτατα στους τομείς της:

  1. ακριβούς εκτίμησης της κατάστασης,
  2. επιτόπου αξιολόγησης των επιστημονικών δεδομένων για κρίσιμα στοιχεία όπως σεισμικά ρήγματα, σεισμική δραστηριότητα,
  3. αποτύπωσης γεωδυναμικών φαινομένων και εκτίμηση εκδήλωσης νέων,
  4. οριοθέτησης επικίνδυνων περιοχών,
  5. επιλογής θέσεων επέμβασης,
  6. εκτίμησης των επιπτώσεων και οριοθέτησης της καταστροφής,
  7. ταχείας αποστολής πληροφοριών στον φορέα διαχείρισης και πιθανής αίτησης για επιπλέον βοήθεια,
  8. λήψης αποφάσεων για εκκενώσεις περιοχών, κ.ά.

Άμεση αποστολή ειδών πρώτης ανάγκης

Η άμεση αποστολή ειδών πρώτης ανάγκης (όπως λόγου χάριν τροφίμων, πόσιμου νερού, φαρμάκων, ιατρικών ειδών, ιματισμού κ.τ.λ. ) εξαρτάται κυρίως από το πόσο οργανωμένες είναι οι περιφερειακές και κεντρικές αρχές σε επίπεδο πρόληψης.

Αποστολή διεθνούς ιατροφαρμακευτικής και συναφούς βοήθειας

Σημαντικά προβλήματα διαπιστώθηκαν σε πολλές καταστροφές σε ότι αφορά στην άμεση διεθνή ιατροφαρμακευτική και συναφή βοήθεια.

Υποδοχή αστέγων και ειδικών ομάδων πληθυσμού

Η υποδοχή αστέγων και προπαντός των ειδικών ομάδων πληθυσμού σε καταυλισμούς (μη μόνιμη διαμονή) έχει δύο κρίσιμες παραμέτρους και συγκεκριμένα την επιλογή των σημείων συγκέντρωσης – καταυλισμού και η διάθεση ειδών πρώτης ανάγκης (αντίσκηνα, υπνόσακοι, κ.ά.) έτσι ώστε οι πληγέντες στη συνέχεια να διοχετευτούν στις μόνιμες εγκαταστάσεις διαμονής με την παρέλευση της περιόδου έκτακτης ανάγκης.

Ψυχολογική υποστήριξη των πληγέντων

Η ψυχολογική υποστήριξη στους πληγέντες αποτελεί ενέργεια η οποία έχει ως στόχο την ταχεία επαναφορά της ψυχολογικής κατάστασης της μάζας αλλά και μεμονωμένων ατόμων ή ομάδων στην πριν τον σεισμό κατάσταση. Πρέπει να είναι μία καλά προετοιμασμένη διαδικασία με ειδικό και προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις περιεχόμενο από εξειδικευμένους επιστήμονες προκειμένου να υπάρχει αποτέλεσμα. Όπως γίνεται σαφές η όλη προετοιμασία πρέπει να γίνεται στο πρώτο στάδιο.

Πηγή: 6ο Πανελλήνιο Γεωγραφικό Συνέδριο, Ελληνική Γεωγραφική Εταιρία, Θεσσαλονίκη 2002. τομ. ΙΙ, σ.400-407.

Για το Fire.gr, Χ Ζαφειρίου

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*


Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.