Selfie και… εξάρτηση: Χρειαζόμαστε ψυχίατρο;

 

Του Ιωάννη Ρέτσιου

Η αθώα εκ πρώτης όψεως επιθυμία να μοιραστεί κάποιος τις προσωπικές του φωτογραφίσεις, μπορεί να οδηγήσει στη θεραπεία από ψυχίατρο. Η εξάρτηση από το ίντερνετ σύντομα θα συμπεριληφθεί στον κατάλογο των ψυχικών ασθενειών και τότε, ανάλογη διάγνωση θα γίνεται και στους εξαρτημένους από τα online παιχνίδια, τα κοινωνικά δίκτυα ή τις selfie. Ωστόσο, δεν χρήζουν θεραπείας όλοι οι λάτρεις των selfie.
Τα παραπάνω γραφόντουσαν εν έτη 2013, τώρα το 2019 έχει περάσει σχεδόν ως νόσημα η αυτοφωτογράφιση ή τα αυτοπορτραίτα. Έρευνα κατέδειξε τη σύνδεση ανεβάσματος selfie με σημαντική βελτίωση στη διάθεσή μας.

Πίσω από μια τέτοια συμπεριφορά μήπως κρύβονται βαθύτεροι ψυχολογικοί παράγοντες που την ενισχύουν;

Όπως λένε ειδικοί «ουσιαστικά οι selfie είναι αυτοπορτραίτα και αυτά συμπεριλαμβάνονταν στα έργα σχεδόν κάθε καλλιτέχνη, είναι μια προσωπική έκφραση». Η θεραπεία είναι αναγκαία όταν κάποιος άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς selfie, όταν επιδεικνύει το κάθε βήμα του. Όταν αυτό γίνεται έμμονη ιδέα, τότε πρέπει να πάει στον γιατρό.


Δυστυχώς, οι νέοι, στο κυνήγι της συλλογής όσο γίνεται περισσότερων προτιμήσεων στα κοινωνικά δίκτυα, φωτογραφίζονται με φόντο ένα κτίριο που φλέγεται, ανθρώπους που παλεύουν μεταξύ τους, είτε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα.

Το 2014 αναφέρθηκε για πρώτη φορά ο όρος «selfitis» ως μία δυνητική μορφή ψυχικής διαταραχής που θα μπορούσε να ενταχθεί ακόμη και στο DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders). Αναφέρεται στην ψυχαναγκαστικού τύπου επιθυμία του ατόμου για λήψη φωτογραφιών του εαυτού του, ή ακόμη και μαζί με άλλα άτομα, και στη συνέχεια το ανέβασμα αυτών στα κοινωνικά δίκτυα. Μάλιστα, καθορίστηκε και το επίπεδο σοβαρότητας της κατάστασης με βάση τον αριθμό των λήψεων σε οριακή διαταραχή (το άτομο τραβάει το λιγότερο τρεις selfies την ημέρα, χωρίς όμως να τις κοινοποιεί στα κοινωνικά δίκτυα, οξεία διαταραχή (το άτομο τραβάει το λιγότερο τρεις selfies την ημέρα και τις κοινοποιεί στα κοινωνικά δίκτυα), και σε χρόνια (το άτομο έχει ανεξέλεγκτη επιθυμία να τραβάει selfies στη διάρκεια της ημέρας και κοινοποιεί περισσότερες από έξι στα κοινωνικά δίκτυα).

Η γέννηση του όρου «selfitis», ακόμη και αν δεν βασίστηκε σε επιστημονικά ερευνητικά δεδομένα, γρήγορα προκάλεσε το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας. Μια σημαντική προσπάθεια καταγράφηκε από τους Balakrishnan και Griffiths τους τελευταίους μήνες του 2017. Η έρευνά τους πραγματοποιήθηκε στην Ινδία, καθώς είναι η χώρα με τους περισσότερους χρήστες Facebook. Επιπλέον, άξιο αναφοράς είναι το γεγονός ότι στην Ινδία σημειώθηκαν οι περισσότεροι θάνατοι, σε σχέση με άλλες χώρες, σε άτομα που προσπαθούσαν να φωτογραφήσουν τον εαυτό τους , 76 σε ένα σύνολο 127 παγκοσμίως. Το δείγμα της έρευνας αποτελούσαν 400 Ινδοί μαθητές και στόχος της ήταν να εντοπιστούν οι παράγοντες που σχετίζονται με την εκδήλωση «selfitis».

Η έρευνα χρησιμοποίησε ως μέθοδο την ομάδα εστίασης (Focus Group), και από τα αποτελέσματά της κατασκευάστηκε το πρώτο διαγνωστικό εργαλείο, η Selfitis Behaviour Scale, με την οποία μπορεί να καθοριστεί το επίπεδο της selfitis που εμφανίζει ένα άτομο. Η εν λόγω κλίμακα είναι πενταβάθμια και οι απαντήσεις στις δηλώσεις κυμαίνονται από το 1, «Διαφωνώ κάθετα», έως το 5, «Συμφωνώ εντελώς». Οι δηλώσεις που περιέχει η κλίμακα εστιάζουν σε μια σειρά έξι παραγόντων που διαφάνηκε ότι σχετίζονται με την εκδήλωση της συγκεκριμένης συμπεριφοράς. Παράδειγμα αυτών των δηλώσεων είναι: «Μειώνεται το άγχος μου όταν βγάζω selfie», «βγάζοντας διάφορες selfies ενισχύω το κοινωνικό μου status», «νιώθω πιο κοινωνικός όταν ανεβάζω μια selfie στα κοινωνικά δίκτυα», «βιώνω μεγαλύτερη αποδοχή από την ομάδα συνομήλικων μου όταν βγάζω μια selfie και την ανεβάζω στα social media».

Σύμφωνα με την έρευνα, τα άτομα που εμφανίζουν «selfitis» είναι άτομα που έχουν έντονα στοιχεία κοινωνικού ανταγωνισμού. Δηλαδή, αισθάνονται την ανάγκη να βγάζουν φωτογραφίες για να συγκεντρώνουν περισσότερα likes από φίλους τους. Στο πλαίσιο αυτό, χρησιμοποιούν τη δημιουργικότητά τους προκειμένου να βγάζουν πρωτότυπες φωτογραφίες. Επιπλέον, φαίνεται ότι τα άτομα αυτά έχουν την ανάγκη να προσελκύουν την προσοχή των άλλων και προσπαθούν να το πετύχουν μέσα από το ανέβασμα selfies, γεγονός που συνδέεται από έλλειψη αυτοπεποίθησης και πίστης στον εαυτό τους.
Τέλος, χαρακτηριστικό των ανθρώπων με αυτή την τάση είναι η επιθυμία τους να «ταιριάξουν» με τους γύρω τους, να ακολουθήσουν τις κοινωνικές νόρμες των ομάδων που εντάσσονται, να επιδείξουν, δηλαδή, κοινωνική συμμόρφωση. Η τεχνολογία βοηθά τα άτομα να δημιουργήσουν επίσημες και ανεπίσημες ομάδες χρησιμοποιώντας διάφορα ψηφιακά εργαλεία. Οποιαδήποτε πλατφόρμα κοινωνικών δικτύων έχει τα μέσα για να διευκολύνει τους χρήστες να δημιουργούν ομάδες και να προτείνουν κάτι για να ακολουθήσουν. Μέσα από αυτό, τα άτομα αποκτούν το αίσθημα του «ανήκειν» στην ομάδα, με αποτέλεσμα να αισθάνονται την ανάγκη να συμμορφώνονται με αυτήν. Αυτή η ανάγκη φαίνεται ότι είναι πολύ πιο έντονη στα άτομα που είναι «εθισμένα» στις selfies.

Αλλά υπάρχουν και εκείνοι που απλώς αισθάνονται την ανάγκη να τύχουν περισσότερης προσοχής, που επιδιώκουν μεγαλύτερη επικοινωνία, και τότε αυτοί αρχίζουν να ανεβάζουν στο διαδίκτυο τις φωτογραφίες τους με φόντο φαγητό, τη ντουλάπα, το ντους. Η επιθυμία να αποθανατίζει κάποιος το κάθε βήμα του οδηγεί στο να πλημμυρίζουν τα κοινωνικά δίκτυα από συνηθισμένες selfie. της καθημερινής ζωής, που ακόμη και οι ίδιοι οι δημιουργοί τους δεν ξέρουν γιατί το κάνουν αυτό.

Oι πυροσβέστες Ilya Bykov και Rostislav Krylov παρακάτω ρίσκαραν την εργασία τους όταν τράβηξαν selfie μετά από φωτιά σε κτίριο όπου έχασαν την ζωή τους 17 άνθρωποι.

Η προνοσοκομειακός έχασε την εργασία της ανεβάζοντας αυτή την selfie στα κοινωνικά δίκτυα γράφοντας «άλλος ένα ηλίθιος έφυγε»…

Όπως υποστηρίζουν ειδικοί, ζούμε στην εποχή του εγωκεντρισμού, πολύς κόσμος δεν καταλαβαίνει ούτε τον κοινωνικό ρόλο του, ούτε το πού ανήκει ως προσωπικότητα, και από εδώ πηγάζει η αναζήτηση πειραμάτων. Στη διαδικασία της αναζήτησης της ταυτότητας εμφανίζεται ο ναρκισσισμός, η επιθυμία να βλέπεις τον εαυτό σου, να τον επιδεικνύεις και να λαμβάνεις την επιδοκιμασία των άλλων. Οι ψυχίατροι είναι βέβαιοι πως η νέα παθολογική μανία με τις selfie, τα αυτοπορτραίτα δηλαδή, οδηγεί στην εξάρτηση.

Πηγές : 
http://premium.paratiritis.gr
https://metro.co.uk
https://www.vradini.gr/

1 Comment

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*


Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.